არქეოლოგებმა თურქეთში მეფე აშოტ I-ის საფლავი აღმოაჩინეს
ისტორიული აღმოჩენა არქეოლოგიური დადასტურებაა აშოტ დიდის დაკრძალვასთან დაკავშირებით.
არქეოლოგებმა თურქეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, გევერნიკის ციხეში, ქართველი მეფე აშოტ I-ის (აშოტ დიდი კურაპალატი) საფლავი აღმოაჩინეს. ეს აღმოჩენა არის ისტორიული წყაროების პირველი არქეოლოგიური დადასტურება, რომელიც ადასტურებს, რომ აშოტ დიდი არტანუჯში დაკრძალეს.
აშოტ I დიდი (826–დოლისყანა) იყო ტაო-კლარჯეთისა და ქართლის მეფე, ასევე პირველი ბაგრატიონი, რომელმაც 809 წელს სამეფო დინასტია დააფუძნა. მისი მმართველობის პერიოდში აღმოსავლეთ საქართველო არაბთა სახალიფოს აღრიცხვას დაექვემდებარა, რის გამოც აშოტი იძულებული გახდა გადაეტანა თავისი სამეფო ტაო-კლარჯეთში და აღედგინა არტანუჯის ციხე, რომელიც მანამდე მურვან-ყრუს მიერ იყო განადგურებული.
მეფე აქტიურად იცავდა თავის მიწებს არაბთა მფლობელობისგან და იბრძოდა სამხრეთ საქართველოს გაერთიანებისთვის. თუმცა, 826 წელს დოლისყანაში იგი შეთქმულებმა მოკლეს. მისმა დამსახურებულმა ერმა მეფე არტანუჯის პეტრე-პავლეს ეკლესიაში დაკრძალა.
აშოტ I-ის მემკვიდრეები გაყვნენ ორ შტოდ: არტანუჯის (კლარჯეთის) და ტაოს ბაგრატიონები, რომელთაგან შუათანა ძის, ბაგრატ I კურაპალატის მემკვიდრეები შემდგომ საქართველოს მეფეები გახდნენ.
ისტორიული წყაროების მიხედვით, აშოტი მნიშვნელოვანი პოლიტიკური და სამხედრო ფიგურა იყო, რომელმაც არაბთა წინააღმდეგ ბრძოლებში ძალისხმევა მხოლოდ საკუთარი რესურსებით შეძლო და დაიმსახურა ბიზანტიის იმპერატორისგან კურაპალატის ტიტული. მისი ცხოვრება დაკავშირებულია ქართული ქორონიკონების ჩამოყალიბებასთან, რაც ქართველ ისტორიკოსებსა და მეცნიერებში დიდ ინტერესს იწვევს.
ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა ბაგრატიონთა დინასტიის და საქართველოს ადრეული შუა საუკუნეების ისტორიის შესწავლისთვის.
მართლმადიდებელ ჟურნალისტთა კავშირი წერდა, 10 ოქტომბერს არის ხსენება წმინდა მოციქულების არისტარქოსის, პუდის და ტროფიმის.
