თვალები, რომლებიც სიბნელეში იყურებიან
ჩვენ ვთხოვთ ღმერთს, რომ იყოს არა ისე, როგორც არის, არამედ ისე, როგორც ჩვენ გვინდა. თუ ის არ პასუხობს ჩვენს თხოვნებს, მაშინ ყველაფერს ვაკეთებთ იმისთვის, რომ იყოს ჩვენი, და არა მისი ნება.
«ხოლო განთავისუფლდით ცოდვისგან, გახდით სიმართლის მონები… რადგან როცა იყავით ცოდვის მონები… რა ნაყოფი გქონდათ მაშინ? ისეთი საქმეები, რომელთა ახლა თავადვე გრცხვენიათ, რადგან მათი დასასრული – სიკვდილია… მაგრამ ახლა… თქვენი ნაყოფი არის სიწმინდე, ხოლო დასასრული – საუკუნო სიცოცხლე. რადგან ცოდვის საზღაური – სიკვდილია, ხოლო ღვთის საჩუქარი – საუკუნო სიცოცხლე» (რომ. 6:18-23).
ეს სიტყვები ჟღერს ამ კვირას ლიტურგიის დროს. ჩვენ ყველამ კარგად ვისწავლეთ სახარების სწავლება, რომ ცხოვრება მოცემულია იმისთვის, რომ ავირჩიოთ მარადიული სიბნელის უფსკრულსა და მარადიული სიხარულის უფსკრულს შორის. ღმერთი აწყობს ჩვენს ცხოვრებას ისე, რომ გვაიძულოს გავიღვიძოთ ცოდვის ძილისგან. ეს ხდება მაშინ, როდესაც მოღვაწე აღწევს ვნებათაგან განთავისუფლებას, მუდმივად პრაქტიკულად სიჩუმესა და უმსჯელობას თავის სულიერ ცხოვრებაში. რთულია ეს? და, დიახ, და არა ერთდროულად. ვნებათაგან განთავისუფლების მისაღწევად ჩვენგან საჭიროა მხოლოდ ერთი – ნდობა ღმერთისადმი ან სხვაგვარად თავმდაბლობა. როგორც არ უნდა აეწყოს ცხოვრება, უნდა გავიხსენოთ – ღმერთს შეცდომები არ აქვს, და დავმშვიდდეთ. ჩანს, რა შეიძლება იყოს უფრო მარტივი? მაგრამ როგორ მაინც ეს მძიმეა!
ყოველდღე, როცა ვკითხულობთ «მამაო ჩვენო», ვამბობთ: «იყოს ნება შენი». მაგრამ როგორც კი ღვთის ნება არ ემთხვევა ჩვენსას, მაშინვე ვიწყებთ მოწყენას, ანდა უიმედობას. რთულია შეინარჩუნო შენი გული სიმშვიდეში, როდესაც ჩვენი ბედი არ აეწყობა ისე, როგორც ჩვენ გვინდოდა.
ვთხოვთ ღმერთს, რომ იყოს არა ისე, როგორც არის, არამედ ისე, როგორც ჩვენ გვინდა. თუ ის არ პასუხობს ჩვენს თხოვნებს, მაშინ ყველაფერს ვაკეთებთ, რომ იყოს ჩვენი, და არა მისი ნება.
მაგრამ ღმერთი იწყებს ზრუნვას ჩვენს საჭიროებებზე მხოლოდ მაშინ, როდესაც ყველა ჩვენი ზრუნვა იქნება სულის გადარჩენაზე. როგორც კი იტყვი: «უფალო, იყოს ნება შენი!», მაშინ ხდება ადვილი-ადვილი, და ეს რწმენა სრულად აძლიერებს და ხდის ჩვენს ტვირთს მსუბუქს. მაგრამ როდესაც იწყებ გამეორებას: «მე», «მე», «ჩემი», საშინელი სიმძიმე ედება შენს სულს და დღის სინათლე ბნელდება შენს თვალებში. სახლი, ოჯახი, სამუშაო – სამი სვეტი მიწიერი სამეფოსი. «მე», «მე», «ჩემი» – სამი სვეტი ცოდვის გონების. მამა, ძე და სული წმინდა – სამი საყრდენი ზეციური სამეფოსი.
სხეული არა ჩვენი, აზრები არა ჩვენი, მიწა, რომელზეც ვდგავართ, ასევე არა ჩვენი. თვით ჩემი საკუთარი «მე» სინამდვილეში არა ჩემი. ეს ყველაფერი ჩვენ არ ავირჩიეთ, ის მოვიდა ჩვენთან თვითონ და ზუსტად ასევე წავა. რა დარჩება? ჩვენი მარადიული სული, შექმნილი ღვთის ხატად და მსგავსად. ის ცხოვრობს სადღაც სულიერი გულის საიდუმლო სიღრმეში, იმ შინაგან სიჩუმეში, სადაც არ არის არც აზრები, არც მწუხარებები, არც განცდები. ეს სული თავისუფალია ჩვენი დაბადებიდან. მაგრამ ეშმაკი, რომელიც ცხოვრობს გონებაში, გვიზიდავს ამაოებით, რომ დავივიწყოთ ღმერთი სამუდამოდ. გონება ცხოვრობს წარსულით ან მომავალით. მაგრამ სანამ ველოდებით, როდის დასრულდება ყველაფერი, მთავრდება თვით ჩვენი ცხოვრება. ხვალ არასოდეს მოვა. არის მხოლოდ მარადიული ახლა. დრო ცხოვრობს მხოლოდ ჩვენს თავში, სხვაგან მას არ აქვს სად იცხოვროს. ჩვენი გონება გრძნობს სიკვდილს, ხოლო სული უკვდავებას.
ადამიანის ღმერთთან დაშორების ხარისხი შეიძლება გაიზომოს მისი გაღიზიანების ხარისხით. რაც ნაკლები გვაქვს მოთმინება, მით სუსტია ჩვენი სული, მით უფრო შორს ვართ გადარჩენისგან. ჩვეულებრივი ადამიანი ფიქრობს, რომ ცხოვრება მოცემულია იმისთვის, რომ მასში ყველაფერი შევიძინოთ. მაგრამ სინამდვილეში ის მოცემულია იმისთვის, რომ მასში ყველაფერი დავკარგოთ.
ცხოვრება მთავრდება ჯანმრთელობის დაკარგვით, ხოლო შემდეგ სხეულით, რომელთანაც მთელი ცხოვრება ვატარებდით, როგორც სულელი სტუპასთან. მაგრამ ბოლო ავადმყოფობა მიჰყავს სულს საბოლოო თავმდაბლობასა და გაგებას, რომ ყველაფერი ჩვენს ცხოვრებაში იყო ამაოება და სულის ტანჯვა.
მაგრამ სანამ ცოცხლები და ჯანმრთელები ვართ, ღმერთს უკან დაბრუნება იმისა, რაც ჩვენ ჩვენსად მივიჩნევდით, ძალიან მწარე და მტკივნეულია. მხოლოდ ის, ვინც ამას ნებაყოფლობით აკეთებს, ყველაფერში ღვთის ნებაზე დაყრდნობით და არა მხოლოდ გარეგნულის, არამედ საკუთარი ეგოიზმის უარყოფით, ადვილად შედის ღვთის სამეფოში.
საშიში არ არის ჩვენი ცხოვრების გარემოებები, არამედ ის, როგორ მათ ხატავს ჩვენი წარმოსახვა. ადამიანის სული არაფრის არ ეშინია. ყველა ჩვენი შიში ცხოვრობს თავში. ხოლო გონება, როგორც წესი, გვატყუებს. მისი აზრები – ფარდა, რომელიც გვფარავს ღმერთისგან. თუ ღმერთი ყველგან არის, სად არის შიშის ადგილი? ჩვენს შიგნით ვერ ვიპოვით არაფერს, რაც გარეთ არის. მაგრამ გარეთ ვერ ვიპოვით არაფერს, რაც შიგნით არის. ჩვენი სხეული ერთხელ გახდება ნაგავი, რომელიც სწრაფად სადმე უნდა დავმარხოთ. ხოლო უკვდავი სული არსად წავა, დარჩება ის, ვინც არის. შიგნით დაკავშირებულია უსასრულობასთან, ხოლო გარეთ – ეს როგორც სიზმარია. ღვთის მადლი გვფარავს ყველა მხრიდან, მხოლოდ ჩვენი გონება ვერ ხედავს ამას და ვერ წარმოიდგენს.
მონობა შეიძლება იყოს არა მხოლოდ ცოდვისთვის. ადამიანი შეიძლება იყოს სიმართლის მონა. შეიძლება აშენოს ტაძრები, ორგანიზება გაუწიოს ბავშვთა მართლმადიდებლური ბანაკების მუშაობას, იმუშაოს საშობაო დილისა და სააღდგომო კონცერტების დადგმაზე. შეიძლება წლიდან წლამდე იმიტიროს ქრისტიანობა, მაგრამ არ გახდეს ნამდვილი ქრისტიანი. გარეგნულ კეთილ საქმეებში თავით ჩაძირვით შეიძლება დაივიწყოს ყველაზე მთავარი და არ მივიდეს პირად შეხვედრაზე ქრისტესთან. იმისთვის, რომ გახდე ღვთის მეგობარი, უნდა დატოვო შენი ეგოიზმი, რადგან ეს არის მთავარი გამანადგურებელი ძალა, რომელიც იკრიბება ვნებების მჭიდრო კვანძში. მისი ენერგია იწყებს მართვას ყველა მოქმედებით თავისი მსხვერპლის, ძალების აღებას, სანამ საბოლოოდ არ მოკლავს მას. სწორედ ამიტომ ეგოიზმი ასე საშიშია ადამიანისთვის.
ყველაფერი საჭირო ჩვენთვის ღმერთი თვითონ გააკეთებს თავის დროზე. ჩვენ მხოლოდ უნდა ვეძებოთ იგი ჩვენს გულში. მასთან არ მიგვიყვანს არც დილისა, არც კონცერტები, არც სულიერი ველოპრობლები და ა.შ. მხოლოდ სიღრმეში, გულის დარტყმისთვის, მომენტიდან მომენტამდე – იქ, სადაც უკვე არ არის სამყაროს ხმაური, მიგვიყვანს მასთან გზა. ღმერთი არ არის წიგნებში, ის არ არის საუბარში მასზე. ის იმ სიჩუმეშია, რომელშიც უნდა მოუსმინო და ჩუმად იყო.
ის, რასაც ჩვენ ვუწოდებთ სამყაროს – არის მხოლოდ ჩვენი გონების წარმოსახვის ნაყოფი, რომელიც ყველაფერს დამახინჯებულად ხედავს. როცა უყურებ, როგორ სისხლისმსმელი, ამაყი, ძალაუფლებისა და სიმდიდრის შეპყრობილი გიჟები თავიანთი სიამაყით აყენებენ მილიონობით ადამიანს მტანჯველ სიკვდილზე, როგორ
