ბრძოლა სიბნელისა და სინათლის წინააღმდეგ
ღმერთი ჩვენთვის არ ანათებს ციდან, არამედ ჩვენი სულიერი გულის შიგნიდან.
«თვალის ნათელი სხეულის ნათელია. მაშ, თუ შენი თვალი სუფთაა, მთელი შენი სხეული ნათელი იქნება. ხოლო თუ შენი თვალი ბოროტია, მთელი შენი სხეული ბნელი იქნება. მაშ, თუ ის ნათელი, რომელიც შენშია, ბნელია, როგორი იქნება ბნელი?» (მათე 6:22-23), – ვისმენთ ამ კვირის ლიტურგიულ კითხვაში.
ღმერთი არის ნათელი. და ის არ ანათებს ჩვენზე ციდან, არამედ ჩვენი სულიერი გულის შიგნიდან
მაგრამ ადამიანის გულის გარშემო «ბნელი უფსკრულზე». ეს არის ბნელი უსიყვარულო მარტოობის აზრების, რომლებიც შავ ღრუბლებად ტრიალებენ ჩვენს გონებაში. ბნელი ცხოვრობს გონებაში, რომელიც ღმერთს დაივიწყა. მთელი გარე სამყაროს მორევი ამ ბნელის გარშემო ტრიალებს, ცდილობს ჩვენი ცნობიერების დაბნელებას. მაგრამ თუ ჩვენი გონების თვალი გავწმენდთ, დავინახავთ, რომ მთელი სამყარო, მთელი ღვთის სამყარო სავსეა უხილავი ნათელის სიჩუმით.
მაგრამ ადამიანი, სამწუხაროდ, ისე ცხოვრობს, რომ ბნელი მისი ტირანი და მფლობელი გახდა. თუ ჩვენ ღმერთს ჩვენს გულში დაბადების საშუალებას მივცემთ, ეს ნათელი ჩვენი მარადიული ცხოვრების წყაროდ იქცევა. ბნელის მატარებელი ჩვენი ეგოისტია. ეს ის არის, ვინც ჩვენი აზრებისა და სურვილების ქარს ატრიალებს ისე, რომ მთელი ცხოვრება ვირბენთ, როგორც შეშლილები. ამ ბნელს მხოლოდ მადლის ნათელი დაამარცხებს. მაგრამ ამისთვის საჭიროა აზრების ქარის დამშვიდება. როდესაც გონება ჩუმდება, ღვთის ნათელი სიყვარულით, თავმდაბლობითა და თანაგრძნობით ადამიანის სულში ყოველგვარი ძალისხმევის გარეშე ვლინდება. სულიერი სიხარულის მოპოვებისას ადამიანი სურს მას ყველა გაუზიაროს. როდესაც უფალი მას გადარჩენის ნათელს აძლევს, ის უკვე ვერ შეძლებს მის შენარჩუნებას მხოლოდ თავისთვის, იცის, რომ ყოველი სული ამ ნათელს ეძებს. არც ერთი ადამიანი ვერ შეძლებს სიყვარულს ღვთიური მადლის ნათელის გარეშე. თავისთავად ის ან მიჯაჭვულობაში, ან სიძულვილში ჩავარდება.
სულიერი სამყარო სიცოცხლის დინებას ფლობს, რომლის წყაროები ღვთიურ ნათელშია. ამიტომ ქრისტიანისთვის აუცილებელია მუდმივად დინების საწინააღმდეგოდ ცურვა, რათა ამ წყაროსთან დაბრუნდეს. სამოთხე, ცათა სასუფეველი, ამოუწურავი სიხარული, მარადიული ცხოვრება, ჭეშმარიტი ყოფნა, მადლიანი ცნობიერება, ნეტარი უკვდავება, გაუთავებელი ნათელი – ეს ყველაფერი ჩვენს სულიერ გულშია. გონიერი და განათლებული ადამიანები, როგორც კვამლი, გაქრნენ, ხოლო ღმერთის სიყვარულის შემეცნებულნი სამუდამოდ დარჩნენ ადამიანთა გულებში, როგორც გადარჩენის ნათელი.
როგორც კი ჩვენ განკითხვას ვუშვებთ, ბნელი მაშინვე იწყებს ჩვენს სულში შეღწევას. ჩვენ ყოველთვის ვხედავთ სამყაროს ისე, როგორც მას ჩვენი გონება ხედავს. ხოლო გონება, როგორც წესი, ყოველთვის გვატყუებს. თუ ვფიქრობთ, რომ მე – ეს სხეულია, მაშინ ცდუნებებში ჩავვარდებით. თუ ვფიქრობთ, რომ მე – ეს ჩემი გონებაა, მაშინ ბნელი, რომელიც მასში ცხოვრობს, დაგვცინებს, სანამ მას არ გამოვეყოფით და არ ვისწავლით მისგან გვერდზე დაკვირვებას.
ღვთიური ნათელი ყველა ადამიანური წარმოდგენისა და განსაზღვრების მიღმაა. ის, ვინც ნათელს მიაღწია, არაფერს იცის და ამავდროულად ყველაფერს იცის. ის ვერ ხვდება, როგორ ხდება ეს. ბნელში მცხოვრები შეიძლება იყოს ჭკვიანი და გონიერი, მაგრამ ის არასდროს იქნება ბრძენი. ბრძენი არა იმიტომ არის ბრძენი, რომ ჭკვიანია, არამედ იმიტომ, რომ ღვთიური ჭეშმარიტების ნათელში ცხოვრობს.
ბნელი ქმნის თავის ფანტომებს – ადამიანის სულის დამახინჯებულ მსგავსებებს. ეგოიზმი – ეს არის ცოდვილი მსგავსება ჭეშმარიტი პიროვნებისა, ხოლო ვნება – ცოდვილი მსგავსება ღვთიური სიყვარულისა. ჯანმრთელი ხარ თუ ავად – ეს მთავარი არ არის. მთავარი – ხარ თუ არა ქრისტესთან. თუ ადამიანი ღმერთთან ერთიანია, ის უკვდავია. ჩვენს შიგნით უსასრულო სიყვარულის ნათელი ცხოვრობს. ეს ნათელი არის უსასრულო ღმერთის სიყვარული.
წიგნიერება სულიერ ცხოვრებაში ცოტა ეხმარება. სულიერი სწავლება იმაში მდგომარეობს, რომ სულიერი გული აიძულოს იცხოვროს. ცდუნებებში უმჯობესია არ იფიქრო, არამედ დარჩე მარტო ღმერთთან, ხოლო ის უკვე თავად გაგვაგებინებს თავის მადლით. ბნელის დასასრულებლად და ნათელში დარჩენისთვის საჭიროა სული დაიჭირო, ყურადღება არ მიაქციო გონების მოქმედებებს. ამისთვის საჭიროა განმარტოება, სიჩუმე და სიმშვიდე.
ბნელში მცხოვრები ადამიანი ვერავის ვერ შეიყვარებს. როდესაც ღმერთი ჩვენზე ზრუნავს – ეს არის ნათელის თავისუფლება. როდესაც ჩვენ საკუთარ თავზე ვზრუნავთ – ეს არის ბნელის მონობა.
«ღმერთი არის ნათელი», და თუ ჩვენ ღმერთს ვუყვარვართ, ეს სიყვარული მთლიანად გვავსებს და ჩვენს ყველა საზრუნავს საკუთარ თავზე იღებს. როდესაც ჩვენ უფალს მთელ ჩვენს ცხოვრებას ვაძლევთ, ის თავად იწყებს ჩვენი გადარჩენისთვის ზრუნვას. საჭიროა ერთხელ და სამუდამოდ ბნელისკენ ზურგის შექცევა და მთლიანად ღმერთზე ნდობა, რომლის ხელები გახსნილია იმისთვის, რომ უთქმელი სიყვარულით ჩაგვიხუტოს. როდესაც ჩვენ ქრისტეს საკუთარ თავში აღმოვაჩენთ, მასთან ვეღარასდროს განვშორდებით.
ჯოჯოხეთი ბნელის იარაღით ებრძვის ადამიანს, გვესვრის აზრების ტყვიებით. მხოლოდ ეგოიზმის უარყოფა შეიძლება იყოს ჩვენი ცდუნებების დასასრული. ადამიანის სული ყოველთვის თანაბარია, მშვიდი და დაბალანსებული. ის ღვთიური ნათელისგან განუყოფელია და აქვს უსაზღვრო ნეტარება და უკვდავი ცნობიერება. დიდი საქმე – საკუთარი თავის შემეცნება.
გადარჩენა – უხილავშია. ხილული დროებითია, ხოლო უხილავი მარადიულია. სულელურია ხილულისთვის ბრძოლა, რომელიც განწირულია გაქრობისთვის. როდესაც ჩვენი გონება გარეთ გამოდის, სული ბნელში იძირება და ნათელი ქრება. როდესაც გონება ისევ შიგნით ბრუნდება, ნათელი მოდის და ბნელი გადის. უცოდინარი ცხოვრების თოკზე მიდის, სანამ არ დაეცემა და არ დაიმსხვრევა. ბრძენი მშვიდად გადის მასზე, რადგან ხელში ბალანსირის – მოთოკილი და დაბალანსებული გონება უჭირავს.
ბედნიერების ექოები ბავშვობას გვახსენებს. ეს იყო დრო, როდესაც შეგვეძლო ნათელში ცხოვრება, მომავლის შიშის გარეშე. ახლა იქ შესასვლელი კარი დახურულია. მაგრამ ბავშვობის ნათელი კვლავაც ჩვენს სულის სიღრმეებში ცხოვრობს. ბავშვობა – მარადისობის ექოა. არ აქვს მნიშვნელობა, რა ხდება ჩვენთან დროში. მნიშვნელოვანია, რომ ღმერთი არ დავკარგოთ არც ერთ ცხოვრებისეულ სიტუაციაში.
ის, ვინც ბნელთან იბრძვის, თავად ხდება ბნელი. ის, ვინც ნათელში ცხოვრობს, არა მხოლოდ ბნელისგან გადარჩება, არამედ ღმერთთან ერთიანდება. ვაი ჭკვიანებს და მდიდრებს! მათთვის ძნელია ცათა სასუფეველში შესვლა, რადგან გონებისა და სიმდიდრის უკან ამპარტავნება და სიამაყე იმალება. მხოლოდ თავმდაბლები და მშვიდები ბრძენნი არიან ღვთიური წყალობისა და მადლის სიბრძნით.
ჩვენს გარშემო ნათელის ოკეანეა გადმოსული, მაგრამ ჩვენ მხოლოდ მწუხარებებს ვხედავთ. ქრისტე – ჩვენი გაუჩინარებელი, მხიარული, ნათელი ბავშვობაა. ბნელი – ეს არის დროებითი ეგოისტური