ნარკომანია - თანამედროვეობის უდიდესი ცდუნება
რატომ მიიჩნევს ეკლესია ნარკოდამოკიდებულებას ცოდვად? ქრისტიანობაში ცოდვა არ არის უბრალოდ იურიდიული კანონის დარღვევა, ის არის სნეულება და ღმერთთან დაშორება.
ნარკომანია თანამედროვე სამყაროს ერთ-ერთი ყველაზე მწვავე გამოწვევაა. საზოგადოება მას ხშირად მხოლოდ სამედიცინო ან კრიმინალურ პრობლემად აღიქვამს, თუმცა, ქრისტიანული თვალთახედვით, ეს ბევრად მეტია - ის ღრმა სულიერი ტრაგედია, დაავადება და ადამიანის ბუნების უმძიმესი დაზიანებაა. მართლმადიდებლურ ასკეტიკაში არსებობს ტერმინი „ვნება“, რაც ადამიანის ბუნების დამახინჯებულ, ავადმყოფურ მდგომარეობას გულისხმობს, როდესაც ესა თუ ის სურვილი ადამიანზე მბრძანებლობს. ღმერთმა ადამიანი შექმნა თავისუფალი ნებით, ნარკოტიკი კი სწორედ ამ თავისუფლებას ანადგურებს. ის ვნების უკიდურესი ფორმაა, როდესაც პიროვნება კარგავს საკუთარ თავზე კონტროლს და ქიმიური ნივთიერების მონა ხდება. ნარკოტიკი გვთავაზობს სამოთხის იმიტაციას - ილუზიურ ნეტარებას ყოველგვარი სულიერი შრომის გარეშე. თუმცა, ამ ცრუ ბედნიერებას ადამიანი საბოლოოდ სრულ სიცარიელემდე და შინაგან ჯოჯოხეთამდე მიჰყავს.
რატომ მიიჩნევს ეკლესია ნარკოდამოკიდებულებას ცოდვად? ქრისტიანობაში ცოდვა არ არის უბრალოდ იურიდიული კანონის დარღვევა, ის არის სნეულება და ღმერთთან დაშორება. პავლე მოციქული ბრძანებს: „ნუთუ არ იცით, რომ თქვენი სხეული ტაძარია თქვენში მყოფი სულიწმიდისა?!“ ნარკოტიკის მოხმარება ამ ტაძრის შეგნებული ნგრევა და შებილწვაა. გარდა ამისა, ადამიანი შექმნილია ღვთის ხატად და მსგავსად. ნარკოდამოკიდებულება ანადგურებს პიროვნებას, მის გონებას (რომელიც ლოცვისა და ღმერთთან ურთიერთობის მთავარი იარაღია) და ამდაბლებს მას ინსტინქტებამდე. ხშირად ეს არის ცხოვრებისეული ტკივილისგან, უსამართლობისა თუ სიცარიელისგან გაქცევის მცდელობა. სულიერ ენაზე ეს ნიშნავს, რომ ადამიანი ნუგეშს ეძებს ქიმიურ ნივთიერებაში და არა ღმერთში; ის კარგავს იმედს და უარს ამბობს საკუთარი ჯვრის ტარებაზე.
ეკლესია ნარკომანს უყურებს არა როგორც დასასჯელ დამნაშავეს, არამედ როგორც მძიმედ ავადმყოფს, რომელსაც გადარჩენა სჭირდება.
განკურნება ყოველთვის იწყება პრობლემის გააზრებით. ბერძნული სიტყვა „მეტანოია“ გონების, აზროვნების შეცვლას ნიშნავს. ადამიანმა უნდა გაიაზროს თავისი უძლურება და გადადგას ნაბიჯი სინათლისკენ. სულიერი ტრანსფორმაციისთვის აუცილებელია აღსარება, რომელიც ათავისუფლებს ადამიანს ცოდვის სიმძიმისგან, ხოლო წმინდა ზიარება აძლევს მას მადლსა და ძალას, რომ ვნებას ებრძოლოს. ეკლესია არ უარყოფს მედიცინასაც - პირიქით. ვინაიდან ნარკომანია ფიზიკურ სხეულსაც ანგრევს, სამედიცინო დეტოქსიკაცია, ნარკოლოგებისა და ფსიქოლოგების ჩართულობა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. სულიერი და ფიზიკური მკურნალობა ერთმანეთს უნდა ავსებდეს. აუცილებელია ძველი კავშირების გაწყვეტა. ხშირად, სარეაბილიტაციო ცენტრები ან მონასტრები, სადაც ადამიანი შრომობს და ლოცულობს, საუკეთესო გარემოა ძალების აღსადგენად.
თანამედროვეობის დიდმა წმინდანებმა და სულიერმა მოძღვრებმა, რომლებიც მეოცე საუკუნის მეორე ნახევარში და ოცდამეერთე საუკუნის დასაწყისში მოღვაწეობდნენ, უშუალოდ იხილეს ნარკომანიის, როგორც მასობრივი სენის აფეთქება. ისინი ამ პრობლემას უყურებდნენ არა შორიდან ან განკითხვით, არამედ უდიდესი ტკივილითა და სიყვარულით. წმინდა პაისი ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც ნარკომანიას „ეშმაკის მახე“ და თანამედროვე ახალგაზრდობის უდიდესი ტკივილი უწოდა. მამა პაისი ხსნიდა, რომ ახალგაზრდები ნარკოტიკს მიმართავენ მაშინ, როდესაც მათ სულში არის ვაკუუმი - სიცარიელე, რომელიც ღმერთმა უნდა შეავსოს. როდესაც ადამიანი ვერ პოულობს ცხოვრების აზრს და არ აქვს სულიერი საზრდო, ის ცდილობს ეს ცარიელი ადგილი ქიმიური ნივთიერებით ამოავსოს. საინტერესოა მისი დამოკიდებულება მათ მიმართ, ვინც ამ სენით გარდაიცვალა. ის ამბობდა, რომ ბევრი ახალგაზრდა, რომელიც ნარკოტიკისგან იღუპება, სულიერად იტანჯებოდა და ეძებდა სიმართლეს, მაგრამ გზა აებნა. ის მოუწოდებდა ეკლესიას, ელოცათ მათთვის, როგორც წამებულებისთვის, რადგან მათი მიწისზედა ცხოვრება ნამდვილი ჯოჯოხეთი და წამება იყო.
მნიშვნელოვანია წმინდა პორფირი კავსოკალიველის შეხედულებები ამ ცოდვასთან მიმართებით. ღირსი მამის სწავლება განსაკუთრებით ფასეულია ფსიქოლოგიური და თერაპიული კუთხით. ის ყურადღებას ამახვილებდა იმაზე, თუ როგორ უნდა ვებრძოლოთ ვნებას. მამა პორფირი ამბობდა, რომ ნარკომანს არ უნდა ვუმეოროთ მუდმივად: „ეს ცუდია“, „თავი დაანებე“, „ნუ აკეთებ ამას“. ნეგატივზე ფოკუსირება ვნებას ხშირად უფრო აძლიერებს. ნაცვლად ამისა, ადამიანს უნდა დავანახოთ ქრისტეს მშვენიერება: „ნუ ებრძვით პირდაპირ სიბნელეს, უბრალოდ აანთეთ სინათლე. როდესაც სულში ქრისტეს სიყვარული შემოვა, ნარკოტიკის ილუზიური მიზიდულობა თავისით გაქრება, რადგან ადამიანი ჭეშმარიტ სიტკბოებას იგემებს.“ ის ხშირად აღნიშნავდა, რომ მიდრეკილება დამოკიდებულებებისკენ ხშირად სათავეს იღებს ბავშვობის ტრავმებიდან, მშობლებისგან მიღებული არასწორი აღზრდიდან ან სიყვარულის დეფიციტიდან. ამიტომ, მკურნალობას სჭირდება არა სიმკაცრე და დასჯა, არამედ უსაზღვრო, თბილი, მზრუნველი სიყვარული.
უდიდეს ყურადღებას ამახვილებდა ნარკომანიის საკითხზე აწ განსვენებული სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II. იგი არაერთ ეპისტოლეში ნარკომანიას პირდაპირ უწოდებს „ერის უდიდეს ტრაგედიას“ და გენოფონდის განადგურების რეალურ საფრთხეს. პატრიარქი ხაზს უსვამდა, რომ ეს არ არის მხოლოდ ერთი კონკრეტული ადამიანის პრობლემა, არამედ მთელი საზოგადოების ტკივილია, რადგან ის ერის მომავალს - ახალგაზრდობას ანადგურებს. ილია II ხშირად აღნიშნავდა, რომ ნარკომანიის, ისევე როგორც სხვა ვნებების (მაგალითად, აზარტული თამაშების) მთავარი გამომწვევი მიზეზი სულიერი სიცარიელეა. როდესაც ადამიანი კარგავს ღმერთს და ცხოვრების უმაღლეს აზრს, ამ სიცარიელის შევსებას ხელოვნური, დამღუპველი საშუალებებით ცდილობს. ეს არის „თავისუფლების დაკარგვა და ნებაყოფლობით მონობაში შესვლა“. ნარკოპოლიტიკისა და საზოგადოებრივი დამოკიდებულების შესახებ პატრიარქის პოზიცია ცალსახა იყო: „ნარკომანი არის მძიმედ ავადმყოფი ადამიანი. მას სჭირდება მკურნალობა, თანადგომა და არა ციხე და საზოგადოებისგან გარიყვა.“ განსაკუთრებით საყურადღებოა პატრიარქის მიმართვა მშობლებისადმი. იგი ხშირად ამბობდა, რომ თანამედროვეობის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი პრობლემა შვილებისთვის დროის უქონლობაა. მისი სწავლებით, ბავშვი, რომელიც ოჯახში სითბოს, ყურადღებასა და მოსმენას ვერ პოულობს, ამ ნუგეშს გარეთ, ქუჩასა და მავნე ჩვევებში ეძებს.
ამგვარად, თანამედროვე მამების შეხედულებით, რომელთაც უშუალო შეხება ჰქონდათ ნარკომანიის მძიმე სენთან: ნარკომანია არის ღმერთის ძიების დამახინჯებული ფორმა და უსიყვარულობის შედეგი, ხოლო მისი ერთადერთი ჭეშმარიტი წამალი - ადამიანის სულში ქრისტეს შემოსვლა და ოჯახის, საზოგადოების მხრიდან გამოვლენილი უდიდესი, არაგანმკითხველი სიყვარულია.
და ბოლოს, სანუგეშოდ უნდა ითქვას, რომ ქრისტიანული სწავლებით, არ არსებობს ვნება, რომელიც ღვთის მადლს გადაწონის. ნარკოდამოკიდებულება მძიმე ჯვარი და ურთულესი ბრძოლაა, თუმცა, სასოწარკვეთის ფსკერიდან ამოსვლა შესაძლებელია. საკუთარი შეუპოვარი ძალისხმევით, მედიცინის დახმარებითა და ღვთის შეწევნით, უამრავმა ადამიანმა შეძლო ილუზიური ბორკილების დამსხვრევა, სრული განკურნება და ჭეშმარიტი, თავისუფალი ცხოვრების ხელახლა დაწყება.
