წმიდა უვერცხლონი კოზმა და დამიანე, ქველმოქმედების, მკურნალობისა და ოჯახის მფარველი წმინდანები
ღვიძლი ძმების ცხოვრება, სასწაულები და ქრისტიანული სიყვარულით აღსავსე ღვაწლი.
წმიდა უვერცხლონი კოზმა და დამიანე ღვიძლი ძმები იყვნენ, რომლებიც ასიაში (მცირე აზია) ცხოვრობდნენ. მათი დედა, ქრისტიანულად აღზრდილი და ღვთისმოყვარე თეოდოტია, ადრე დაქვრივდა და შვილები ღვთისმოშიში ცხოვრებისა და თანაგრძნობის სულით განაზარდა. სწორედ ამ გარემოში ჩამოყალიბდნენ ძმები უბადლო ქველმოქმედებად, რომლებიც მოყვასის მსახურებას, განსაკუთრებით კი ავადმყოფების შეწევნას, უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებდნენ.
მეტად სარგებლიანად რომ გამოეჩინათ თავი, კოზმამ და დამიანემ სამედიცინო ხელოვნების შესწავლა დაიწყეს. ისინი ბალახებისა და მცენარეების სამკურნალო ძალებს ეძიებდნენ და დრო არ გასულა, რომ უბადლო მკურნალებად იქცნენ. უფალმა ლოცვით კურნების განსაკუთრებული მადლი მიმადლა და წმიდანები ადამიანთა და ცხოველთა მრავალ ავადმყოფობას კურნავდნენ. ისინი არასდროს იღებდნენ საზღაურს – ამიტომ ხალხმა “უვერცხლონი” უწოდა.
ერთხელ ძმები პალადია სახელის დედაკაცთან უხმეს, რომელიც სიკვდილის პირას იყო. ყველა სხვა ექიმმა უარი განაცხადა მის მკურნალობაზე. წმიდა ძმებმა ლოცვითა და სარწმუნოებით სასწაულებრივად აღადგინეს მისი სიცოცხლე. მადლმოკიდებულმა პალადიამ დამიანეს სამი კვერცხი მიართვა და უთხრა:
„მიიღე ეს ყოვლადწმიდა სამების – მამის, ძის და სულიწმიდის სახელით.“
სამების სახელის ხსენებით დამიანემ უარის თქმა ვერ გაბედა. ამის გამო კოზმა მტკივნეულად შეშფოთდა და სიკვდილის წინ დაიბარა, მასთან დამიანე აღარ დაეკრძალათ.
დამიანეც მალე გარდაიცვალა, თუმცა ვერავინ ბედავდა გადაწყვეტილების მიღებას, სად დაეკრძალათ წმიდა მკურნალი. სწორედ მაშინ მოხდა სასწაული: ხალხის წინაშე წარდგა აქლემი, რომელსაც ძმებმა ოდესღაც ცოფისგან უშველეს, და ადამიანური ხმით განაცხადა, რომ დამიანე კოზმას გვერდით უნდა დაეკრძალათ, რადგან მან ძღვენი ანგარებით კი არა, უფლის სახელით მიიღო. ამის შემდეგ წმიდანების ცხედრები ერთად მიაბარეს მიწას ფერემანში (მესოპოტამია).
წმიდანები გარდაცვალების შემდეგაც დაუღალავად ეხმარებოდნენ ადამიანებს. ფერემანში მცხოვრებმა ქრისტიანმა, მალქოზმა, შორ გზაზე გამგზავრებამდე თავისი მეუღლე წმიდა ძმებს მიანდო. მალქოზის ერთმა ნაცნობმა ქალს მოტყუებით მისვლა დაატყვევა და უდაბურ ადგილას ძალადობასა და მკვლელობას უპირებდა. ამ დროს უეცრად ორი ჭაბუკი გამოჩნდა, ბოროტი კაცი ხრამში გადავარდა, ქალი კი უვნებლად დაბრუნდა. როდესაც მადლიერებით სავსე ქალმა მკითხველად ჰკითხა, ვინ იყვნენ მისი მხსნელები, პასუხად მიიღო:
„ჩვენ ქრისტეს მონები კოზმა და დამიანე ვართ.“
ამის შემდეგ ისინი გაუჩინარდნენ. ქალმა შიშითა და სიხარულით მოყვა ყველაფერი, რაც გადახდა, და წმიდა უვერცხლო მკურნალებს ცრემლით მადლობა შესწირა.
დღეს წმიდა უვერცხლო კოზმა და დამიანე პატივით იხსენიებიან როგორც მოწყალების, უანგარო მკურნალობის, ოჯახური სიმტკიცისა და ქმარ-ცოლის ერთგულების მფარველნი. მათი ცხოვრება და სასწაულები კვლავ უზიარებს ადამიანებს რწმენის ძალას და უანგარო სიყვარულის სიდიადეს.
მართლმადიდებელ ჟურნალისტთა კავშირი წერდა, 11 ნოემბერს ეკლესია იხსენიებს წმიდა იოთამ ზედგენიძეს გმირ აზნაურიშვილს.
