ადამის სამოთხიდან განდევნა
ყველაზე საშინელი მოვლენა სამყაროს შექმნის შემდეგ, რომელმაც ბევრი რამ შეცვალა მთელი კაცობრიობის და თითოეული ჩვენგანის ცხოვრებაში.
ადამის სამოთხიდან განდევნის შედეგად, ადამიანებმა დაკარგეს ერთიანობა ღმერთთან, ერთმანეთთან და დანარჩენ სამყაროსთან, დაკარგეს შემოქმედის გამაერთიანებელი მადლი. ჯერ ევამ, შემდეგ კი ადამმა, ცოლზე შეყვარებულმა, დაარღვია ღვთის მცნება და შეჭამა კეთილისა და ბოროტის შეცნობის ხის ნაყოფი. ადამისა და ევას დაცემის მიზეზი მათი თავისუფალი ნება იყო. ისინი საკუთარი ნებით მონაწილეობდნენ დაცემაში, რადგან თავისუფალი ნების გარეშე არ არსებობს ცოდვა და ბოროტება. ეშმაკი მხოლოდ გვიბიძგებს ცოდვისკენ. საშინელი სასჯელი დაატყდათ თავს ჩვენს პირველ მშობლებს დაცემის შემდეგ.
ღვთის ნების დარღვევისა და ცოდვის მიღების შემდეგ, ადამი და ევა გარდაიცვალნენ, როგორც უფალმა გააფრთხილა ისინი. ჯერ სულიერად გარდაიცვალნენ მარადიული სიცოცხლისთვის, როგორც ნებისმიერი ადამიანი კვდება, ვინც ცოდვას მიენდო და სულიწმიდა დაკარგა, შემდეგ კი ფიზიკურად. აღსანიშნავია, რომ მას შემდეგ თავად ადამიანური ბუნება შეიცვალა - ცოდვა გახდა დომინანტი, გაჩნდა ავადმყოფობა და მადლის ნაცვლად ადამიანმა ტანჯვა დაიწყო. დაცემის შედეგად ადამიანებმა დაკარგეს უკვდავება. ადამმა პირველყოფილი ცოდვა გადასცა ყველა თავის შთამომავალს - მთელ კაცობრიობას. სწორედ ამიტომ ვიბადებით ცოდვილებად და ვექვემდებარებით ადამის დაცემის ყველა შედეგს: მწუხარებას, ავადმყოფობას და სიკვდილს. დიდი მარხვის დაწყებამდე ეკლესია იხსენებს ადამის გოდებას, რომელმაც ღრმად გააცნობიერა, რა დაკარგა და მასთან ერთად ჩვენც, ვინც დღეს ცოცხლები ვართ, დავკარგეთ. ეს გოდება თითოეულ ჩვენგანს ეხება და გვაიძულებს დავფიქრდეთ, ვართ თუ არა ღირსნი ზეციური სამყოფლისა და უფლის მაცოცხლებელი მადლისა. სწორედ ამიტომ შევდივართ დიდმარხვაში, რათა მაქსიმალური ძალისხმევა გავწიოთ ჩვენი სულების გადასარჩენად, ღვთის წყალობით ცოდვის ბორკილებისგან გასათავისუფლებლად. უფალი ღმერთი თავისი სამეფოს კარებს უხსნის ყველას, ვინც მას მიჰყვება, ვინც თავის ჯვარს ატარებს იმ იმედით, რომ იპოვის ადამის მიერ ოდესღაც დაკარგული ზეციური ნეტარებას.
დაცემის საიდუმლო. სიკეთე და ბოროტება
ჩვენ ხშირად ვიყენებთ სიტყვებს „კეთილი“ და „ბოროტი“, „კარგი“ და „ცუდი“, მათი მნიშვნელობის ღრმად ჩაღრმავების გარეშე.
მიუხედავად ამისა, სიკეთისა და ბოროტების ცნებები განსაზღვრავს ჩვენს მთელ ცხოვრებას. იშვიათია ადამიანი, რომელიც არ იტყვის, რომ თავის ქმედებებში სიკეთისკენ ისწრაფვის. მაგრამ სიკეთისა და ბოროტების ჭეშმარიტად გაგება მხოლოდ მაშინ შეიძლება, თუ ისინი დაკავშირებულია რელიგიურ ცნებებთან, თუ ისინი შედის რწმენის წრეში. სიკეთე და ბოროტება რელიგიური ცნებებია. ყველა, ვინც სხვაგვარად ფიქრობს, არამყარ ნიადაგზე დგას.
სიკეთისა და ბოროტების გაგების გაურკვევლობა ადამიანს ართმევს მორალურ მითითებებსა და ცხოვრებაში მხარდაჭერას.
ღმერთი არის აბსოლუტური სიკეთე, აბსოლუტური კურთხეული. მის სრულყოფილ არსებაში ბოროტების ოდნავი კვალიც არ არის. ასე რომ, კეთილმა ღმერთმა შექმნა სამყარო და ადამიანი არაფრისგან - არა აუცილებლობის გამო, არამედ სიყვარულით. კეთილ და მოსიყვარულე შემოქმედს არ შეუძლია ბოროტების შექმნა. ადამიანი სიხარულისთვის შეიქმნა.
თუმცა, ღმერთმა ისე შეიყვარა სამყარო, რომელიც შექმნა, რომ ადამიანს ღვთაებრივი თვისება მიანიჭა და თავისუფლება მიანიჭა.
რა არის ეს თავისუფლება? თავისუფლება ქმნილი არსებებისთვის ორ შესაძლებლობას გულისხმობს. ერთი არის სამყაროს მიერ შემოქმედთან მიმართებაში მისი მეორეხარისხოვანი სტატუსის აღიარება და ღვთის ნებისადმი შეგნებული ერთგულება, ღვთაებრივი ხელმძღვანელობისადმი დამორჩილება.
მეორე შესაძლებლობა არის ქმნილების მცდელობა, დამკვიდრდეს საკუთარ თავში, შემოქმედის იგნორირებით. ამ შემთხვევაში, ქმნილების კანონი მისივე ნებაა და არა ღვთაებრივი განგებულება.
ამრიგად, ბოროტება მაშინ ჩნდება, როდესაც ადამიანი ღვთის მიერ მინიჭებულ თავისუფლებას ამ უკანასკნელი გზით იყენებს, საკუთარი სურვილების დაცვით და არა ღვთაებრივი ნებისა.
შემდეგ ადამიანი შორდება ღმერთს - ყოველგვარი სიცოცხლისა და არსების წყაროს - და ემორჩილება ბოროტების სტიქიებს. არარსებობა იჭრება შექმნილი სამყაროს ცხოვრებაში, ანგრევს მის ერთიანობას და შემოაქვს ბოროტების მრავალი, მრავალმხრივი გამოვლინება.
ბოროტება არის არსების პარაზიტი, რომელსაც არ აქვს საკუთარი ეგზისტენციალური ფესვი. ბოროტება არის არსების დაავადება. და ისევე, როგორც არსებობს მრავალი დაავადება (და მხოლოდ ერთი ჯანმრთელობა), ასევე არსებობს ბოროტების მრავალი ფორმა.
სწორედ ასე ასწავლიდნენ ეკლესიის მამები სიკეთისა და ბოროტების შესახებ. ისინი არ აღიარებდნენ სიკეთესა და ბოროტებას ორ თანაბარ უნივერსალურ პრინციპად. ასეთი დუალიზმი დამახასიათებელი იყო ერეტიკოსების - გნოსტიკოსებისა და მანიქეველების უძველესი სწავლებებისთვის. წმინდა ავგუსტინე უარყოფდა მანიქეველებს თავის ნაშრომებში.
ის წერდა, რომ არსებობის ძალა მხოლოდ სიკეთეს ეკუთვნის; ყოფნა და სიკეთე ერთი და იგივეა. ბოროტება კი სხვა არაფერია, თუ არა უარყოფა, გახრწნა, არსების არარსებობა. ამიტომ, ბოროტებას არ შეუძლია ჰქონდეს დამოუკიდებელი მნიშვნელობა და არსებობს მხოლოდ სიკეთის ხარჯზე, ამახინჯებს მის ბუნებას.
ხილული სამყაროს შექმნამდე ღმერთმა შექმნა უხილავი, ანგელოზური სამყარო. და სწორედ ანგელოზებს შორის მოხდა ღვთისგან პირველი დაცემა. ანგელოზთა წინამძღოლმა (რომლის სახელიც ლუციფერი ან დილის ვარსკვლავია), გაამაყდა, მოისურვა ღვთისგან დამოუკიდებლობა და საკუთარი თვითნებობის გზას დაადგა. ღმერთმა ლუციფერი ზეციდან განდევნა.
დაცემისას ლუციფერმა თან წაიყვანა მის მიერ შეცდენილი ანგელოზების ლაშქარი. დაცემის შემდეგ ეს ანგელოზები ბოროტების სულებად - დემონებად - იქცნენ, ხოლო ლუციფერი, რომლის ბუნებაც მთლიანად დაბნელდა, სხვა არავინაა, თუ არა სატანა, ეშმაკი.
ამგვარად, ბოროტებამ ჯერ ანგელოზთა სამყარო დაარტყა და მხოლოდ შემდეგ შემოვიდა ადამიანთა სამყაროში.
თანამედროვე ათონელმა ბერმა პაისიმ თქვა:
„კეთილი ღმერთი დემონებს გარკვეული დროით თავისუფლებს, რათა მათ თავიანთი ბოროტება გამოიყენონ და დაგვეხმარონ სულიერი გამოცდების ჩაბარებაში დედამიწაზე და მარადიული ზეციური ცხოვრების მიღწევაში.
სანამ ადამიანი დედამიწაზე ცხოვრობს, მას უფლება აქვს ჩააბაროს ეს სულიერი გამოცდები. ხელახალი ჩაბარება არ არსებობს. ამიტომ, ვეცადოთ სულიერი ქულების დაგროვებას და სამოთხეში შესვლას“.
