მამა იოსებთან დიალოგი: „ადამიანის დანიშნულება - იპოვოს ღმერთი“
ჩვენ ვაგრძელებთ საუბარს ავა იოსებთან, ვკითხულობთ მის წერილებს. დღეს ვისაუბრებთ ქრისტიანული ცხოვრების მნიშვნელობაზე და ღვთაებრივი მადლის განსხვავებებზე.
```html
წინა დიალოგი გერონდასთან მიეძღვნა ლოცვისადმი სწორ დამოკიდებულებას. ბერი ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ლოცვამ უნდა გააჩინოს ადამიანის სულში განსაკუთრებული გრძნობები: სიყვარული, მადლი და სიხარული. მაგრამ გაცნობიერებული ლოცვისთვის აუცილებელია მისი მიზნის გაგება. ამ მიზნის ხილვა ჩვენთან მოვა მას შემდეგ, რაც მნიშვნელოვან კითხვაზე ვუპასუხებთ:
რა არის ცხოვრების აზრი?
ასეთი მოცულობითი კითხვა სხვადასხვა ეპოქის მოაზროვნეებს აწუხებდა. ცალკეული ფილოსოფოსები და მთელი ფილოსოფიური სკოლები თავიანთ დისკუსიებსა და ტრაქტატებს ამ თემის შესწავლას უძღვნიდნენ. ყველას სურდა საიდუმლოს ფარდის გახსნა, გაეგო ღმერთის ან სამყაროს ჩანაფიქრები ადამიანზე და მისი მიწიერი არსებობის მიზანი.
ეპოქების დინება ცვლიდა ადამიანების წარმოდგენებს მათი ცხოვრების აზრზე.
ანტიკური ფილოსოფოსები ასეთი აზრის ძიებას ადამიანის სიქველისკენ, ბედნიერებისა და სრულყოფისკენ სწრაფვასთან აკავშირებდნენ. სურვილი, იცხოვრო «საკუთარი სიამოვნებისთვის» (ჰედონიზმი) და «თავის თავთან ჰარმონიაში» (სტოიციზმი) თანამედროვე სამყარომ ანტიკური წინაპრებისგან მემკვიდრეობით მიიღო. ასე რომ, ეკლესიასტე მართალი იყო, როცა ამბობდა, რომ «არაფერია ახალი მზის ქვეშ» (ეკლ. 1:9).
საშუალო საუკუნეების ფილოსოფიამ დიდწილად ქრისტიანიზაცია მოახდინა ცხოვრების აზრის საკითხზე. ნეტარი ავგუსტინე და თომა აქვინელი წერდნენ, რომ ადამიანი მოწოდებულია ღმერთის შეცნობისა და ღვთისმსახურებისთვის, რათა მოამზადოს სული მარადისობისთვის.
განმანათლებლობის ეპოქამ თავისი კორექტივები შეიტანა აზროვნების პარადიგმაში. მეცნიერების განვითარებასთან და ადამიანის «ყოვლისშემძლეობის» რწმენასთან ერთად (გავიხსენოთ ფ. ნიცშეს «ზეკაცის» იდეა) ფილოსოფიის აქცენტი გადადის გონებრივ შეცნობაზე. გამოცხადებულია პიროვნების თავისუფლების მანიფესტი. ახალი დროის მთავარ ლოზუნგად იქცა რ. დეკარტის გამონათქვამი: «ვფიქრობ - მაშასადამე ვარსებობ».
ცივილიზაციის მორიგი გარდატეხის შემდეგ XX საუკუნეში ადამიანი მოულოდნელად მივიდა დასკვნამდე, რომ ცხოვრების აზრის გარე, ობიექტური გაგება არ არსებობს. ამის ნაცვლად არსებობს პიროვნება, რომელიც, თავისუფალი ყოფნისას, თავად შეუძლია განსაზღვროს ასეთი აზრი. ამ თვალსაზრისზეა აგებული ეგზისტენციალიზმის ფილოსოფია.
პოსტმოდერნის განვითარებასთან ერთად მოდელი «ადამიანი - ცხოვრების მფლობელი» უფრო მეტად ფესვგადგმულია.
დღემდე საზოგადოებაში, «ფიზიკოსებისა» და «ლირიკოსების» მსგავსად, არსებობენ «ღმერთისმოყვარულები» და «ღმერთისმებრძოლები».
და თუ პირველები მარადისობისთვის ცხოვრობენ, მეორენი არა მხოლოდ მიწიერი სიამოვნებებისთვის ცხოვრობენ, არამედ ყველანაირად გმობენ და დასცინიან ქრისტიანებს, რომლებშიც ისინი ხედავენ «არა ამქვეყნიურ» ადამიანებს.
უკიდურესად მნიშვნელოვან კითხვაზე: «რა არის ცხოვრების აზრი?» დღეს მივმართავთ ბერს იოსებ ისიქასტს. და მოვისმენთ მისგან პასუხს:
«ადამიანის დანიშნულება, მას შემდეგ რაც ის დაიბადა ამ ცხოვრებაში, - იპოვოს ღმერთი». თუმცა, შემდეგ სულიერი მამა ამატებს: «ადამიანი ვერ იპოვის ღმერთს, თუ მანამდე ღმერთი არ იპოვის მას».
რა საოცარი სიტყვებია სულიერი მოძღვრისგან! მთელი ჩვენი ცხოვრება უნდა მიმდინარეობდეს ღვთის ნების მუდმივ ძიებაში, მაგრამ ასეთი ძიება არასოდეს წარმატებით არ დასრულდება, თუ თავად ღმერთი არ დაგვეხმარება ამაში.
როგორ გვპოულობს ღმერთი?
როგორ და როდის შეიძლება ღმერთმა გვიპოვოს? მაშინ, როცა ის საჭიროდ ჩათვლის. მაგრამ ეს ხდება გარდაუვლად და ყოველთვის, რათა საშინელ სამსჯავროზე ადამიანს არ შეეძლოს გამართლება ღვთაებრივი ვიზიტის არარსებობით.
სხვა საქმეა - ჩვენ ხშირად ვერ ვამჩნევთ ამ ვიზიტს ან ყველანაირად ვეწინააღმდეგებით უფლის ჩარევას ჩვენს ზომიერ და ცოდვილ ცხოვრებაში. გვინდა თუ არა - მაგრამ ადრე თუ გვიან ღმერთი პირისპირ ხვდება თავის შვილებს: როგორც სიხარულში, ასევე მწუხარებაში. მაგრამ უფრო ხშირად, მაინც - მწუხარებაში.
აი, რას ამბობს ამაზე ბერი იოსები:
«ვნებებმა დაგვიხურა სულიერი თვალები, და ჩვენ ვერ ვხედავთ. როდესაც, თუმცა, მოგვაქცევს თავის თვალებს ჩვენი ყოვლად კეთილი ღმერთი, მაშინ ჩვენ, როგორც ძილისგან, ვიღვიძებთ და ვიწყებთ ჩვენი ხსნის ძიებას».
იოსებ ისიქასტის სამი მადლი
რა ხდება ადამიანთან, როდესაც მან საბოლოოდ გაიგო თავისი ცხოვრების ნამდვილი აზრი და იპოვა ღმერთი? ამ მართლაც გარდამტეხი შეხვედრის შემდეგ იწყება სულიერი ცხოვრების ყველაზე საიდუმლო ეტაპი - ღმერთთან ურთიერთობა. ის იწყება გულწრფელი ლოცვით, რომელიც მოდის მორწმუნე გულიდან, და მთავრდება სულის გაჯერებით ღვთაებრივი მადლით.
ვაძლევთ სიტყვას ავას, რომელიც უფრო დეტალურად მოგვიყვება ამაზე:
«სულიერი მდგომარეობა იყოფა სამ ხარისხად, და შესაბამისი, სამმაგი გზით მოქმედებს ადამიანში მადლი», - მიიჩნევს სულიერი მამა.
ეს ძალიან საინტერესო დაკვირვებაა ბერი იოსებისგან, რომელიც მოდის მისი ლოცვითი გამოცდილების სიღრმიდან! აღმოჩნდა, რომ ღვთის მადლი, მიუხედავად იმისა, რომ ერთ წყაროდან - ჩვენი შემოქმედისა და უფლისგან - მოდის, განსხვავდება თავისი ზემოქმედების ხასიათით ადამიანის სულზე.
მოვუსმინოთ, როგორ განავითარებს გერონდა ამ აზრს:
«პირველი მადლი - გამწმენდი. მას ასევე უწოდებენ გრძნობას-ქმედებას, რადგან ლოცვისას იგრძნო ღვთაებრივი მოძრაობა. ეს მადლი უბიძგებს ადამიანს მონანიებისკენ», - ამბობს ბერი.
ათონის სულიერი მამა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ პირველი მადლი არ არის დამოკიდებული ჩვენს ნებაზე, ის ღვთის საჩუქარია. ადამიანის სულიერი ცხოვრებისკენ სწრაფვა - ეს უკვე მადლის საჩუქარია. მაგრამ იმისთვის, რომ მიიღოს უფლისგან შემდეგი საჩუქარი, ადამიანს უნდა გააცნობიეროს თავისი ცოდვები და მოინანიოს ისინი. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ღვთაებრივი მოწოდება შეიძლება იყოს ხანმოკლე და მალე გაქრეს, თუ მას უგულებელვყოფთ.
თუ ადამიანი თავმდაბლად მიიღებს პირველ მადლს და დაიწყებს სულის გაწმენდას მონანიების ცრემლებით, უფალი არ დააყოვნებს გაამდიდროს მოღვაწე მეორე მადლით. რომელით - შემდეგ ამბობს ბერი:
«სხვა მადლი ეწოდება განმანათლებელი. მასთან ადამიანი იღებს ღვთის შეცნობის სინათლეს
