ესტონეთის ეკლესიამ ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში სარჩელი შეიტანა ხელისუფლების მხრიდან დევნის შესახებ
საქმის წინასწარი შესწავლის შემდეგ, ევროპულმა სასამართლომ სარჩელები სერიოზული საზოგადოებრივი მნიშვნელობის პოტენციურ საქმეებად შეაფასა.
ესტონეთის მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ და პუხტიცას მონასტერმა ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში სარჩელი შეიტანეს მას შემდეგ, რაც, მათი თქმით, შიდასამართლებრივი საშუალებები ამოწურულია. ამის შესახებ გაზეთი Postimees იტყობინება.
საჩივრის შეტანის მიზეზი რიიგიკოგუს მიერ 2024 წლის 6 მაისს მიღებული პოლიტიკური განცხადება იყო, რომელშიც მოსკოვის საპატრიარქო რუსეთის ფედერაციის აგრესიის მხარდამჭერ ინსტიტუტად გამოცხადდა. რიიგიკოგუსთვის მალევე მიწოდებული განმარტებების თანახმად, ესტონეთის ეკლესია და მონასტერიც ექცევა ამ განცხადების მოქმედების ქვეშ.
ამასთან დაკავშირებით, მათ ადმინისტრაციულ სასამართლოს მიმართეს სამართლებრივი შედეგების აღმოსაფხვრელად და ომის მხარდამჭერთა სიიდან ამოსაღებად.
„თუ რიიგიკოგუმ, ასეთი განცხადების გაკეთებისას, არ დარწმუნდა, რომ ეს არ იმოქმედებს ესტონეთში რეგისტრირებულ რელიგიურ გაერთიანებებზე, რომლებიც მოქმედებენ სახელმწიფოს კანონმდებლობის შესაბამისად და არ იწვევს მათ მიმართ მტრულ დამოკიდებულებას, ხოლო სასამართლო სისტემამ არ ჩათვალა თავი კომპეტენტურად პარლამენტის პოლიტიკური განცხადების წინააღმდეგ საჩივრების არსებითად განხილვისთვის, მაშინ ეს ქმნის საშიშ სიტუაციას, რომელშიც პირს არ აქვს სამართლებრივი საშუალებები უსამართლო და მტრული პოლიტიკური განცხადებებისგან დასაცავად“, - განმარტეს ეკლესიისა და მონასტრის წარმომადგენელმა ადვოკატებმა.
ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში შეტანილ საჩივრებში განმცხადებლები ესტონეთის რესპუბლიკის მიერ ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის შესახებ ევროპული კონვენციის მე-9 (აზრის, სინდისისა და რელიგიის თავისუფლება) და მე-11 (შეკრებისა და გაერთიანების თავისუფლება) მუხლების დარღვევას ხედავენ.
ეკლესია და მონასტერი არ ეთანხმება რიიგიკოგუს პოზიციას, რომლის მიხედვითაც უცხოური ორგანიზაციისადმი მიმართულმა პოლიტიკურმა განცხადებამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს ესტონეთში რეგისტრირებულ რელიგიურ გაერთიანებებზე.
„საქმის წინასწარი განხილვის შემდეგ, ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ არა მხოლოდ საჩივრები დასაშვებად ცნო, არამედ დაადგინა, რომ ისინი წარმოადგენენ კონვენციის ინტერპრეტაციისა და გამოყენების მნიშვნელოვან საკითხებს, რომლებიც სასწრაფო განხილვას საჭიროებს. სასამართლომ ეს საჩივრები პოტენციური ზემოქმედების საქმეებად შეაფასა. ესტონეთის რესპუბლიკას მიეცა მოწვევა, წარმოედგინა თავისი პოზიცია საქმეზე, ასევე გამოეთქვა თავისი აზრი მეგობრული მორიგების დადების შესაძლებლობის შესახებ“, - დასძინეს ადვოკატებმა. ადვოკატების თქმით, „ეს გადაწყვეტილება ნათლად აჩვენებს, რომ ამჟამინდელ გეოპოლიტიკურ ვითარებაში, რელიგიის თავისუფლება და გაერთიანების თავისუფლება იმსახურებს იმავე დაცვას, როგორც უსაფრთხოების მოსაზრებები“.
როგორც მჟკ წერს, პრეზიდენტმა კარიშმა ორჯერ დაადო ვეტო კანონს, რომელიც მიმართულია ესტონეთის ქრისტიანული მართლმადიდებლური ეკლესიის წინააღმდეგ.
