ესტონეთის პრეზიდენტმა მეორედ უარყო ეკლესიის საწინააღმდეგო კანონი
პრეზიდენტმა კარისმა არ დაამტკიცა პარლამენტის მიერ აპრილში მიღებული ეკლესიების შესახებ კანონის ვერსია, რადგან ის კონსტიტუციას ეწინააღმდეგება.
2025 წლის 3 ივლისს რიიგიკოგუს ოფიციალურ ვებგვერდზე გამოქვეყნდა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ესტონეთის პრეზიდენტმა კვლავ უარი თქვა ე.წ. ეკლესიებისა და სამრევლოების შესახებ კანონის გამოცხადებაზე, რომელიც ითვალისწინებს რელიგიური ორგანიზაციების უცხოურ სტრუქტურებთან კავშირების იძულებით შეწყვეტის შესაძლებლობას.
ესტონეთის პრეზიდენტმა ალარ კარისმა არ დაამტკიცა ეკლესიებისა და სამრევლოების შესახებ კანონის ვერსია, რომელიც პარლამენტმა აპრილში მიიღო, რადგან მიიჩნია, რომ ის ეწინააღმდეგება კონსტიტუციას. მისი შენიშვნების გათვალისწინებით, რიიგიკოგუმ მოამზადა ახალი რედაქცია და მიიღო ის მესამე მოსმენაზე 18 ივნისს. თუმცა, ამ განახლებული ვარიანტის გამოცხადებაზეც პრეზიდენტმა უარი თქვა.
«რიიგიკოგუმ მიუხედავად იმისა, რომ შეიტანა გარკვეული ცვლილებები კანონის ტექსტში, ისინი საკმარისი არ აღმოჩნდა. კანონი კვლავ ეწინააღმდეგება კონსტიტუციის სამ მუხლს და არაპროპორციულად ზღუდავს გაერთიანებებისა და რელიგიის თავისუფლებას», – აღნიშნა პრეზიდენტმა.
პრეზიდენტის აზრით, ფორმულირებები, რომლებიც ეხება ცნებებს «მუქარა» და «უცხოურ სტრუქტურებთან კავშირები», კვლავ ძალიან ბუნდოვანია და შეიძლება შეეხოს თემებს, რომლებიც რეალურ საფრთხეს არ წარმოადგენენ: «ტექსტის მიხედვით, საკმარისია ისიც კი, რომ ვინმემ ათწლეულების წინ გაამართლა ძალადობა. ამგვარად, კანონის მოქმედების ქვეშ ექცევიან ის რელიგიური თემებიც, რომელთა კავშირების აკრძალვა აშკარად არ შეესაბამება კანონის მიზნებს», – დაამატა მან.
ესტონეთის პრეზიდენტმა ალარ კარისმა ასევე აღნიშნა, რომ განმარტებით ჩანაწერში პირდაპირ არის მითითებული არა მხოლოდ ადმინისტრაციული ურთიერთობების რეგულირების, არამედ სარწმუნოების და რელიგიური პრაქტიკის საკითხების შეხების სურვილი: «კანონის განმარტებით ჩანაწერში პირდაპირ არის ნათქვამი, რომ ადმინისტრაციული ურთიერთობების რეგულირების გარდა, არის სურვილი ეკლესიური სწავლების და რელიგიური რიტუალების კონტროლისაც», – აღნიშნა მან.
ეკლესიის შესახებ კანონის გარდა, პრეზიდენტმა კარისმა ასევე უარი თქვა ე.წ. სუპერბაზების შესახებ კანონის გამოცხადებაზე. მან აღნიშნა, რომ სისტემაში იგეგმებოდა რელიგიური რწმენების შესახებ მონაცემების ჩართვა. მისი თქმით, ასეთი მგრძნობიარე ინფორმაციის დამუშავებისას საჭიროა მოქალაქეთა უფლებების დაცვის მკაფიო გარანტიები.
ამგვარად, ორივე კანონი დაბრუნდა პარლამენტში შემდგომი დამუშავებისთვის.
ესტონეთის მართლმადიდებელ ეკლესიაში (ემე) შეახსენეს, რომ პარლამენტის მიერ მიღებული კანონი, მიუხედავად ცვლილებებისა, კვლავ არღვევს კონსტიტუციას, ზღუდავს რელიგიის თავისუფლებას და ერევა რელიგიური ორგანიზაციების შიდა ცხოვრებაში. ემე-მ აღნიშნა, რომ კანონი პირველ რიგში მიმართულია მათი ეკლესიის წინააღმდეგ, რადგან ითვალისწინებს მოსკოვის საპატრიარქოსთან კავშირების უარყოფას, ხოლო კონსტანტინოპოლის იურისდიქციაში გადასვლის წინადადებები ჟღერს საკანონმდებლო ზეწოლის ფონზე, რაც გამორიცხავს თავისუფალი და კანონიკური დიალოგის შესაძლებლობას.
ადრე სპჟ წერდა იმის შესახებ, რომ ესტონეთის ეკლესიაში გამოთქვეს იმედი, რომ სახელმწიფოს მეთაური მიიღებს გააზრებულ გადაწყვეტილებას რელიგიის თავისუფლების დასაცავად.
