უფლებადამცველები აცხადებენ, რომ თურქეთის ხელისუფლება ქრისტიანებს ეროვნული უსაფრთხოებისთვის საფრთხედ მიიჩნევს

თურქეთის რესპუბლიკის დამაარსებლის, მუსტაფა ქემალ ათათურქის მავზოლეუმი. ფოტო: Адем Алтан/AFP через Getty Images

2025 წლის 13 ოქტომბერს, ლიდია რიდერმა, საერთაშორისო ადამიანის უფლებათა ორგანიზაციის ADF International-ის იურისტმა, ვარშავაში ეუთოს ადამიანის განზომილების განხორციელების კონფერენციაზე სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა, რომ თურქეთის ხელისუფლება სისტემატურად დევნის ქრისტიანებს, მათ „ეროვნული უსაფრთხოებისთვის საფრთხეს“ უწოდებს და ამას მასობრივი დეპორტაციის საფუძვლად იყენებს.

„მშვიდობიანი ქრისტიანების უსაფრთხოებისთვის საფრთხედ მოხსენიებით, თურქეთი ბოროტად იყენებს კანონს და არღვევს რელიგიისა და რწმენის თავისუფლებას“, - ხაზგასმით აღნიშნა რიდერმა. მან აღნიშნა, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო განიხილავს ცნობილ საქმეს „ვისტი თურქეთის წინააღმდეგ“, რომელიც ქვეყანაში რელიგიური თავისუფლების მდგომარეობის მნიშვნელოვანი მაჩვენებელი გახდება.

ADF International-ის მონაცემებით, 2020 წლიდან თურქეთიდან 200-ზე მეტი უცხოელი ქრისტიანი მუშაკი და მათი ოჯახის წევრები გააძევეს - სულ 350 ადამიანი. მათ მიენიჭათ შიდა „უსაფრთხოების კოდები“ N-82 და G-87, რომლებიც ფაქტობრივად კრძალავს ხელახლა შესვლას ბრალდების ან სასამართლოს გადაწყვეტილების გარეშე. მხოლოდ 2024 წლის დეკემბრიდან 2025 წლის იანვრამდე მინიმუმ 35 ასეთი კოდი იქნა დაწესებული.

უფლებადამცველები აღნიშნავენ, რომ ამ ზომებმა მრავალი პროტესტანტული თემი სამწყსო ხელმძღვანელობის გარეშე დატოვა და სერიოზულად შეარყია რელიგიური ცხოვრება. მიუხედავად იმისა, რომ თურქეთის კონსტიტუცია რელიგიის თავისუფლებას უზრუნველყოფს, პრაქტიკაში ხელისუფლება ზღუდავს ქრისტიანული თემების საქმიანობას: ჰალკის ისტორიული სემინარია კვლავ დახურულია, პროტესტანტული საგანმანათლებლო დაწესებულებები უარს ამბობენ რეგისტრაციაზე და ბიბლიის შესწავლა აკრძალულია, ხოლო ისლამური თეოლოგიური განათლება თავისუფლად არის მხარდაჭერილი სახელმწიფოს მიერ. „რელიგიის თავისუფლება შეუძლებელია, თუ მორწმუნეები თავიანთი რწმენის გამო გადასახლების საფრთხის ქვეშ ცხოვრობენ“, - დასძინა ადვოკატმა. მან მოუწოდა ეუთოს მონაწილე სახელმწიფოებს, გადადგან კონკრეტული ნაბიჯები დისკრიმინაციის დასრულებისა და ქრისტიანებზე გამოყენებული „უსაფრთხოების კოდების“ გაუქმების მიზნით.

ADF International-მა აღნიშნა, რომ Vist v. Turkey-ის საქმეზე მომავალი გადაწყვეტილება ევროპისთვის მნიშვნელოვან პრეცედენტს შექმნის და აჩვენებს, ნამდვილად მზად არის თუ არა საერთაშორისო საზოგადოება, დაიცვას ადამიანთა რელიგიური თავისუფლება.

მართლმადიდებელ ჟურნალისტთა კავშირმა ადრე გაავრცელა ინფორმაცია, რომ თურქეთმა პანაგიაში ლიტურგია ზედიზედ მეორე წელია აკრძალა.

წაიკითხეთ ასევე