გასაჯაროებული საეკლესიო დოკუმენტი: პოროშენკოს ზეწოლა 2018 წლის გაერთიანების კრებაზე
კონსტანტინოპოლის მიერ მომზადებულ ანგარიშში აღწერილია თვალთვალი, პრეზიდენტის ჩარევა და მცდელობები, ხელი შეეშალათ დელეგაციისთვის უკრაინის დატოვებაში.
მართლმადიდებელ ჟურნალისტთა კავშირის ამერიკულ რედაქციას გადაეცა დოკუმენტი, რომელიც აღწერს უკრაინის ავტოკეფალურ-მართლმადიდებლური ეკლესიების გაერთიანების კრებამდე არსებულ და თავად კრების მიმდინარეობის პერიოდში განვითარებულ მოვლენებს; დოკუმენტი განკუთვნილი იყო კონსტანტინოპოლის პატრიარქ ბართლომესთვის.
მართლმადიდებელ ჟურნალისტთა კავშირის ამერიკული რედაქციის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ დაადგინა, რომ დოკუმენტის ავტორი იყო ანკარის მიტროპოლიტი გრიგორი; 2018 წელს ჩატარებულ კრებაზე იგი ფანარის საპატრიარქო კარის დიაკვანი იყო, თუმცა ამ სტატიაში მას მისი ამჟამინდელი ტიტულით მოვიხსენიებთ. დოკუმენტი მიუთითებს, რომ გრიგორი მასზე 2018 წლის 28 დეკემბრიდან 2019 წლის 8 იანვრამდე მუშაობდა. ამ მასალის გამოქვეყნების მომენტისთვის მიტროპოლიტს რედაქციის კითხვებზე პასუხი არ გაუცია.
20-ზე მეტგვერდიანი ქრონიკა ნათელს ჰფენს ბოლოდროინდელ განცხადებებს იმ უზარმაზარი პოლიტიკური ზეწოლის შესახებ, რომელიც მსოფლიო საპატრიარქოზე ხორციელდებოდა უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის (OCU / ПЦУ) დაფუძნების მიზნით; ეს ეკლესია ქვეყანაში არსებული ორი სქიზმატური ჯგუფის — უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის (კიევის საპატრიარქო) და უკრაინის ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის — სამღვდელოების ბაზაზე უნდა შექმნილიყო. კრების შედეგად უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურად მიტროპოლიტი ეპიფანე (ერისკაცობაში — სერგეი დუმენკო) აირჩიეს.
მიტროპოლიტი გრიგორი იხსენებს, როგორ ახორციელებდნენ უკრაინის მაშინდელი პრეზიდენტი პეტრო პოროშენკო და უკრაინის უსაფრთხოების სამსახურის (SBU) ხელმძღვანელები დელეგაციის მიმართ 24-საათიან მეთვალყურეობასა და ხანგრძლივ მოლაპარაკებებს; ერთ მომენტში მათ პოლიციაც კი გაგზავნეს, რათა დელეგატებისთვის პასპორტები ჩამოერთმიათ და ისინი პრეზიდენტის სასახლეში გადაეყვანათ. ამ პროცესში მეუფე ცდილობდა, პატრიარქ ბართლომესთვის თავისი ურყევი ერთგულება დაემტკიცებინა და საკუთარი თავი „დედა-ეკლესიის უფლებების“ მამაც დამცველად წარმოეჩინა — მაშინაც კი, როცა სხვები ყოყმანობდნენ.
პოროშენკოს მონაწილეობა
მიტროპოლიტი გრიგორი თავის მონათხრობს იმით იწყებს, რომ მან შეასრულა მსოფლიო პატრიარქის ბრძანება კიევში გამგზავრებისა და საფრანგეთის მიტროპოლიტ ემანუელისთვის კრებასთან დაკავშირებულ სამდივნო საქმიანობაში დახმარების შესახებ. იგი ქალაქში 2018 წლის 10 დეკემბერს ჩავიდა და მონაწილეობა მიიღო გაცნობითი ხასიათის შეხვედრებში, მათ შორის პოროშენკოსთან გამართულ შეხვედრაშიც, სადაც პრეზიდენტმა ემანუელსა და გრეგორიოსს დაუდასტურა, რომ კრებისკენ მიმავალ გზაზე „სრული სვლით წინ მიიწევდნენ“. ამის შემდეგ ემანუელმა პოროშენკოს გადასცა იმ ორგანიზაციის წესდების პროექტი, რომელიც მოგვიანებით უკრაინის მართლმადიდებლურ ეკლესიად (OCU) ჩამოყალიბდა, რათა პრეზიდენტს იგი „ყველა მხარისთვის ცალკეული შესწავლის მიზნით გადაეგზავნა“.
12 დეკემბერს გრეგორიოსი აღწერს იმ სამუშაოს, რომელიც დილის 9 საათიდან საღამოს 7 საათამდე მიმდინარეობდა OCU-ს (უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის) წესდების საკითხზე „ყველა ფრაქციის წარმომადგენლებთან“ ერთად. ამ პროცესში მონაწილეობდა როსტისლავ პავლიენკოც, რომელმაც მანამდე თანამდებობა შეიცვალა და უკრაინის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის მოადგილის პოსტიდან სტრატეგიული კვლევების ეროვნული ინსტიტუტის დირექტორის თანამდებობაზე გადავიდა. 2019 წლის 22 იანვარს პრეზიდენტმა პოროშენკომ მას „თავისუფლების ორდენი“ გადასცა OCU-სთვის ავტოკეფალიის ტომოსის მოპოვებაში შეტანილი წვლილისთვის.
12 დეკემბრის სამუშაო შეხვედრაში ასევე მონაწილეობდა ანდრი იურაში, რომელსაც მიტროპოლიტი გრეგორიოსი მოიხსენიებს, როგორც „რელიგიურ საკითხებზე პასუხისმგებელ ოფიციალურ პირს“. 2021 წლიდან იურაში უკრაინის ელჩია ვატიკანში.
აღნიშნულ პოლიტიკურ ფიგურებთან, ისევე როგორც ჩართული საეკლესიო ჯგუფების რელიგიურ წარმომადგენლებთან გამართულ მოლაპარაკებებში, გრეგორიოსი ხაზს უსვამს, რომ დელეგაციამ „ყველა საშუალება გამოიყენა ქრისტეს წმინდა დიდი ეკლესიის უძველესი პრივილეგიების დასაცავად“ გაერთიანების კრებისთვის საბოლოო ტექსტის შემუშავების პროცესში.
მოგვიანებით, პავლენკოსთან, იურაშსა და UOC-KP-ის (უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია — კიევის საპატრიარქო) მიტროპოლიტ ევსტრატისთან გამართულ შეხვედრაზე კონსტანტინოპოლის წარმომადგენლებს გააცნეს სურვილი, რომ ფილარეტ დენისენკოს ეკისრა წმინდა სინოდის თავმჯდომარისა და მთელი უკრაინის ეგზარქოსის ფუნქციები, პრიმატისთვის (წინამძღვრისთვის) დამახასიათებელი ყველა უფლებამოსილებით — მათ შორის სინოდის მოწვევის, ეპისკოპოსთა არჩევისა და თანამდებობიდან გადაყენების უფლებით. საპასუხოდ, მიტროპოლიტმა ემანუელმა განმარტა, რომ ეს შეუძლებელი იყო, რადგან „ეს იქნებოდა უპრეცედენტო ქმედება მართლმადიდებელი ეკლესიის ეკლესიოლოგიაში და მთელი მართლმადიდებლური სამყაროს დასაცინად გაგვხდიდა“.
UOC-KP-ის იერარქმა განაცხადა, რომ ამ გარანტიის გარეშე კრება არ ჩატარდებოდა. მას მხარი აუბეს სახელმწიფო მოხელეებმაც; როგორც გრეგორიოსი აღნიშნავს, მანამდე ისინი შეთანხმებული იყვნენ, რომ დაარწმუნებდნენ ხანდაზმულ ფილარეტს, უარი ეთქვა ძალაუფლებისთვის ბრძოლაზე. შემდეგ მიტროპოლიტი გრეგორიოსი ციტირებს მიტროპოლიტ ემანუელის სიტყვებს: „მოდით, დავასრულოთ კრება და მის შემდეგ ისე მოიქეცით, როგორც საჭიროდ მიიჩნევთ“.
იგი განაგრძობს და აღნიშნავს, რომ დელეგაცია, გულგატეხილი, სასტუმრო სახლში დაბრუნდა ადრიანოპოლის მიტროპოლიტ ამფილოქიოსთან შესახვედრად; ამ უკანასკნელმა მათ მოუწოდა, არ დაჰყოლოდნენ ფილარეტის მოთხოვნებს. მიტროპოლიტი ემანუელი ტელეფონით ესაუბრა პატრიარქ ბართლომეს და დავალება მიიღო, სიტუაცია აეხსნა პოროშენკოსთვის, რომელიც იმ დროს ბრიუსელში იმყოფებოდა.
13 დეკემბრის ღამეს პოროშენკომ მიტროპოლიტი ემანუელი პრეზიდენტის სასახლეში დაიბარა, რათა ფილარეტის დაჟინებულ მოთხოვნებთან დაკავშირებით კონსულტაცია გაემართათ. შეხვედრა დაახლოებით დილის 2 საათამდე გაგრძელდა; ემანუელი პესიმისტური განწყობით დაბრუნდა და განაცხადა:
„სამწუხაროდ, წარმატებას ვერ მივაღწევთ... კაბინეტში შესვლისას, პრეზიდენტის გარდა, დავინახე უწმინდესი ფილარეტი და სპეცსამსახურების ხელმძღვანელი. განხილვისას ხანდაზმული ფილარეტი უკომპრომისო და შეუვალი აღმოჩნდა და უარი თქვა მოთხოვნების რაიმე სახით შემცირებაზე. მას პრეზიდენტის დუმილით გამოხატული მხარდაჭერაც ჰქონდა. შეხვედრა უშედეგოდ დასრულდა“.
ამის შემდეგ დელეგაციამ გადაწყვიტა, ერთმანეთთან კომუნიკაცია სრულ სიჩუმეში, ფურცელზე წერით გაეგრძელებინა, რადგან შენობაში ყველაფერი მუდმივი მეთვალყურეობის ქვეშ იყო. მიიღეს გადაწყვეტილება, მსოფლიო პატრიარქისთვის ეცნობებინათ უკრაინიდან წასვლის იდეის შესახებ; წინააღმდეგ შემთხვევაში, შეუძლებელი იქნებოდა პოროშენკოს, ფილარეტისა და სხვების დარწმუნება უთანხმოების სიმძიმეში.
როდესაც პავленკომ მათი წასვლის განზრახვის შესახებ შეიტყო, მან „შიშისგან შეძრულმა“ პოროშენკოს აცნობა ამის თაობაზე; შედეგად, მიტროპოლიტ ემანუელს სთხოვეს, პრეზიდენტის სასახლეში მისულიყო; რამდენიმე საათში პოლიცია მივიდა, რათა დელეგაციის წევრები პრეზიდენტის სასახლეში წაეყვანა. პოროშენკოს კაბინეტში იმყოფებოდნენ უკრაინის სპეცსამსახურების ხელმძღვანელი და აშკარად შეშფოთებული მიტროპოლიტი ემანუელი, რომელმაც თანმხლებ პირებს აცნობა, რომ მათ ქვეყნის დატოვება აკრძალული ჰქონდათ.
არსებული ინფორმაციით, ამას მოჰყვა დაძაბული სატელეფონო საუბარი პოროშენკოსა და პატრიარქ ბართლომეს შორის, რომლის დროსაც პოროშენკო დათანხმდა, ფილარეტისთვის მოეწერინებინა ხელი დოკუმენტზე; აღნიშნული დოკუმენტი ითვალისწინებდა ფილარეტის მიერ სპეციალური უფლებამოსილებების მოპოვებისკენ მიმართული კამპანიის დაუყოვნებლივ შეწყვეტას.
ერთ საათში პოროშენკო ფილარეტის ხელმოწერით დაბრუნდა.
თუმცა, ზეწოლა ამით არ დასრულებულა. პრეზიდენტის სასახლის დატოვების შემდეგ, მიტროპოლიტმა ემანუელმა ჯგუფს შესთავაზა, რესტორანში წასულიყვნენ და შემდგომი ნაბიჯები განეხილათ.
„აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ „ტრაპეზის“ მიმდინარეობისას ჩვენს გარშემო ათზე მეტი საიდუმლო აგენტი გადაადგილდებოდა და ისინი ნაკლებად ცდილობდნენ საკუთარი სტატუსის დამალვას“, — წერს მიტროპოლიტი გრიგორიოსი.
შემდეგ, 15 დეკემბერს — უშუალოდ კრების დღეს — ფილარეტმა უარი განაცხადა იმ დოკუმენტების ხელმოწერაზე, რომლებიც კრების ჩასატარებლად იყო საჭირო. მასთან სასაუბროდ რამდენიმე პოლიტიკური ფიგურა მივიდა: ყოფილი პრეზიდენტი ვიქტორ იუშჩენკო, პარლამენტის სპიკერი და კვლავ პოროშენკო. გარკვეული წინააღმდეგობის შემდეგ, ფილარეტი საბოლოოდ დათანხმდა.
კონსტანტინოპოლის დელეგაციის დიდი ძალისხმევის მიუხედავად, აშკარად ჩანდა პოროშენკოს როლი არა მხოლოდ კრების ორგანიზებაში, არამედ ზოგჯერ მის თავმჯდომარეობაშიც კი. იგი წმინდა სოფიას ტაძრის გარეთ ელოდებოდა, დელეგაცია შენობაში შეიყვანა და სიტყვით გამოვიდა მას შემდეგ, რაც მიტროპოლიტმა ემანუელმა კრება გახსნა; პოროშენკოს შესთავაზეს პრიმატობის კანდიდატობა (რაზეც მან უარი თქვა), ხედავდნენ, როგორ „ამყარებდა წესრიგს“ და როგორ წარადგენდა ახალ „კიევის მიტროპოლიტს“ კრების დასრულების შემდეგ. მიტროპოლიტი გრიგორიოსი შემდეგს წერს:
„მიტროპოლიტმა ფილარეტმა სიტყვა ითხოვა და თქვა: „შესაძლებელია თუ არა, რომ არჩევის უფლება წაგვართვან? აქ ყველას აქვს სახელი და წოდება. მე — არა. რატომ? თანაც, ჩვენ, როგორც ჯგუფმა, საკუთარი კანდიდატი ავირჩიეთ. მოდით, ღია კენჭისყრა ჩავატაროთ“. მისმა ჩარევამ სიტუაცია დროებით დაძაბა. მართლაც, სამხედრო ფორმაში გამოწყობილი პირი პრეზიდენტთან მივიდა და ფილარეტის კანდიდატურის განხილვა მოითხოვა, თუმცა პრეზიდენტმა წესრიგი აღადგინა“.
კრების დასრულებასთან დაკავშირებით მიტროპოლიტი გრეგორიოსი ასევე აღნიშნავს:
„როდესაც კიევში ზარები საზეიმოდ რეკავდა, ყველა მოედანზე გამოვიდა; იქ პრეზიდენტმა, ხალხის შეძახილების ფონზე, მორწმუნეთა იმ ათასობით წარმომადგენელს წარუდგინა პრიმატი, რომლებიც დილიდანვე, სიცივეში მოთმინებით ელოდნენ კრების შედეგებს“.
იმავე დღეს მოგვიანებით, პარლამენტის თავმჯდომარემ კონსტანტინოპოლის ეგზარქოსებს საპატიო ჯილდოები გადასცა. მათ უკრაინა 2018 წლის 16 დეკემბერს დატოვეს.
გაჩნდა კითხვები კრების მსვლელობაში პოროშენკოს მონაწილეობის შესახებ, ვინაიდან კრებიდან გავრცელებულ ფოტოებზე ჩანდა, რომ იგი საპატიო ადგილას — მიტროპოლიტ ემანუელის მარჯვნივ — მეორე ადგილზე იჯდა. ეს დოკუმენტი ნათელს ჰფენს იმას, თუ კონკრეტულად როგორ გამოიყურებოდა ეს მონაწილეობა.
ამასთანავე, მიტროპოლიტი გრეგორიოსი იხსენებს დელეგაციის შეხვედრას უკრაინაში თურქეთის ელჩ იონეთ ჯან თეზელთან; შეხვედრისას ელჩმა ჯგუფს ჰკითხა, ხომ არ ზღუდავდა პოროშენკოს დასწრება მსოფლიო საპატრიარქოს უფლებებს იმ პრინციპების გათვალისწინებით, რომლებიც „სახელმწიფოს ჩარევის გარეშე რელიგიური მოვალეობების შეუფერხებლად შესრულებას“ გულისხმობს.
„ჩვენ ვუპასუხეთ, რომ პრეზიდენტის დასწრება არ იძლეოდა ტახტის უფლებების შეზღუდვის საფუძველს, ვინაიდან მისი ყოფნა საეკლესიო სხეულში არსებულ მიმდინარეობებს შორის გამაერთიანებელ ფაქტორად განიხილებოდა“, — წერს გრეგორიოსი.
თუმცა, უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის (უმე) ახლად არჩეული წინამძღვრის, ეპიფანეს წარდგენისას, პოროშენკომ ეს მოვლენა როგორც სულიერი, ისე პოლიტიკური ხასიათის მოვლენად წარმოაჩინა.
„ჩვენ საბოლოოდ ვიღებთ სულიერ დამოუკიდებლობას, რაც შეიძლება პოლიტიკური დამოუკიდებლობის მოპოვებას შევადაროთ“, — განაცხადა მან მას შემდეგ, რაც აღნიშნა, რომ კონსტანტინოპოლთან დიალოგი მისმა წინამორბედმა, ვიქტორ იუშჩენკომ წამოიწყო.
ამ მოვლენის გაშუქებისას ჟურნალისტმა კონსტანტინ სკორკინმა შემდეგი მოსაზრება გამოთქვა:
„რამდენადაც არ უნდა აპელირებდეს ისტორიულ სამართლიანობაზე, ეკლესიის რეპუტაციას ჩრდილს აყენებს პრეზიდენტ პეტრო პოროშენკოს საარჩევნო კამპანიასთან მისი კავშირი... ისტორიული კრების დროს პოროშენკოს საპატიო ადგილი ეკავა და მან მოსკოვთან გათიშვის თაობაზე მძლავრი სიტყვები წარმოთქვა — თუმცა, როგორც მართლმადიდებელმა პუბლიცისტმა სერგეი ჩაპნინმა აღნიშნა, მას იესო საერთოდ არ უხსენებია. ყურადღების ცენტრში სწორედ პოროშენკო იყო; გარეშე დამკვირვებელს შესაძლოა ეფიქრა, რომ სწორედ მას ირჩევდნენ ეკლესიის მეთაურად.“
„შესაბამისად, ახალი ეკლესია არსებობის პირველივე დღიდან სრულ პოლიტიკურ დამოკიდებულებაშია უკრაინის პრეზიდენტთან“, — წერდა ჩაპნინი თავის სტატიაში.
შენიშვნები დოკუმენტის შესახებ
ეკუმენურ პატriარქ ბართლომესთვის წარდგენილი დოკუმენტის ოფიციალური სახელწოდებაა: „კიევში გამართული სამღვდელოებისა და ერის საბჭოს კვირეულის ქრონიკა უკრაინის ავტოკეფალური ეკლესიის — დედა-ეკლესიის მიერ კენოზური გზით შექმნილი ეკლესიის — პირველი წინამძღვრის არჩევის შესახებ“. ეს მოვლენები მოჰყვა 2018 წლის 3 ნოემბერს ეკუმენურ პატრიარქ ბართლომესა და უკრაინის პრეზიდენტ პეტრო პოროშენკოს მიერ ხელმოწერილ შეთანხმებას „უკრაინასა და კონსტანტინოპოლის ეკუმენურ საპატრიარქოს შორის თანამშრომლობისა და ურთიერთქმედების შესახებ“.
მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნული ქრონიკა სრულად არ არის დაწერილი „კათარევუსას“ (ბერძნული ენის არქაიზებული ფორმის) სტილში, დოკუმენტის დიდი ნაწილი მიჰყვება იმ სტრუქტურას, სტილსა და ოფიციალურ ტონს, რომელიც დამახასიათებელია პატრიარქისადმი მიმართული საეკლესიო ხასიათის ბერძნული დოკუმენტებისთვის.
კიევში საბჭოს ჩასატარებლად გაგზავნილი კონსტანტინოპოლის დელეგაციის შემადგენლობაში შედიოდნენ: საფრანგეთის მიტროპოლიტი ემანუელი (ამჟამად — ქალკედონის მიტროპოლიტი), ადრიანოპოლის მიტროპოლიტი ამფილოქიოსი, აშშ-ის უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის მთავარეპისკოპოსი დანიელი და ედმონტონის მიტროპოლიტი ილარიონი. საბჭოს ფარგლებში გაწეული საქმიანობისთვის, 2019 წლის 5 იანვარს უკრაინის სახელმწიფომ მთავარეპისკოპოს დანიელს „თავადი იაროსლავ ბრძენის“ ორდენი (V ხარისხის) მიანიჭა.
ემანუელი დელეგაციის ხელმძღვანელი იყო და მას საბჭოს თავმჯდომარეობა ევალებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ ღონისძიებას შესაძლოა სხვა ეპისკოპოსები და მღვდლებიც ესწრებოდნენ, მსოფლიო საპატრიარქოს არასდროს გამოუქვეყნებია მათი ოფიციალური სია.
2018 წლის 13 დეკემბერს კიევში გამართული საღმრთო ლიტურგიის ამსახველ მასალებში ჩანს, რომ მაშინდელი დიაკონი გრიგორიოსი მიტროპოლიტ ემანუელთან და სხვებთან ერთად მსახურობს; ეს კი დოკუმენტის ავტორს უშუალოდ იმ მოვლენების ცენტრში აყენებს, რომელთა შესახებაც ის პატრიარქ ბართლომეს აცნობებს. აღნიშნულ ლიტურგიაზე გრიგორიოსი დოკუმენტში ვრცლადაც საუბრობს.
დოკუმენტის ორიგინალი (ბერძნულ ენაზე) თან ერთვის.
ინფორმაცია საბჭოს შესახებ
გაერთიანების კრება 2018 წლის 15 დეკემბერს გაიმართა; მისი მიზანი უკრაინაში არსებული სხვადასხვა მართლმადიდებლური გაერთიანების ერთ იურისდიქციაში გაერთიანება იყო. ეს ჯგუფები გახლდათ: კანონიკური უკრაინის მართლმადიდებლური ეკლესია (უმე) — რომელიც კრების პერიოდში ყველა ადგილობრივი მართლმადიდებლური ეკლესიის მიერ ქვეყანაში ერთადერთ ლეგიტიმურ იურისდიქციად იყო აღიარებული — და ორი განხეთქილებაში მყოფი ჯგუფი: უკრაინის მართლმადიდებლური ეკლესია — კიევის საპატრიარქო (უმე-კს) და უკრაინის ავტოკეფალური მართლმადიდებლური ეკლესია (უამე). აღსანიშნავია, რომ ეს უკანასკნელი ორი ჯგუფი საყოველთაოდ იყო აღიარებული განხეთქილების სტრუქტურებად, რომლებიც მართლმადიდებლური ეკლესიის გარეთ არსებობდნენ. გარდა ამისა, 2018 წლის 13 ნოემბერს უმე-ს წმინდა სინოდმა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს 11 ოქტომბრის განცხადება „არალეგიტიმურად“ და კანონიკურად „ბათილად“ გამოაცხადა. უმე-ს განცხადებაში, სხვა საკითხებთან ერთად, აღნიშნული იყო:
„ეპისკოპოსთა კრება მიიჩნევს, რომ ავტოკეფალიის შესახებ ე.წ. ტომოსის მინიჭების პროცესი ხელოვნურია, თავსმოხვეულია გარედან, არ ასახავს ეკლესიის შიდა საჭიროებას, არ მოიტანს ეკლესიის რეალურ ერთიანობას და გააღრმავებს განხეთქილებასა და კონფლიქტებს უკრაინის ხალხს შორის. ასეთ პირობებში, ჩვენ შეუძლებლად მიგვაჩნია უკრაინის მართლმადიდებლური ეკლესიის ეპისკოპოსთა, სამღვდელოებისა და მრევლის მონაწილეობა აღნიშნულ პროცესებში“.
კანონიკური უმე-ს ასზე მეტი ეპისკოპოსიდან მხოლოდ ორმა უარი თქვა აღნიშნული განცხადების ხელმოწერასა და გაერთიანების კრებაში მონაწილეობაზე.
კრების შედეგად დაარსდა უკრაინის ახალი მართლმადიდებელი ეკლესია (უმე), რომელსაც სათავეში ჩაუდგა მიტროპოლიტი ეპიფანე (ერისკაცობაში — სერჰი დუმენკო). 2019 წლის 5 იანვარს პატრიარქმა ბართლომემ ახლად შექმნილ უკრაინის მართლმადიდებელ ეკლესიას ავტოკეფალიის ტომოსი გადასცა. მართლმადიდებლურ ეკლესიოლოგიაში ეს აქტი ადგილობრივ ეკლესიას ანიჭებს უფლებას, მართოს საკუთარი თავი ყოველგვარი გარე ადმინისტრაციული კონტროლის გარეშე.
კრებაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა თვითგამოცხადებული პატრიარქი ფილარეტ დენისენკო, რომელმაც 1990-იან წლებში უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიიდან (უმე-მპ) განხეთქილების გზით საკუთარი — კიევის საპატრიარქო დააარსა. იგი ხშირად უქმნიდა დაბრკოლებებს კონსტანტინოპოლის დელეგაციას, რომელსაც არ სურდა მისი არჩევა ახალი სტრუქტურის წინამძღოლად და რომელიც შეახსენებდა მას, რომ იგი განხეთქილების მომხრე იყო და ეკლესიის გარეთ აღესრულებოდა, თუ პოზიციას არ დათმობდა.
საბოლოოდ, ახალი ეკლესიის მეთაურად მისივე აღზრდილი სასულიერო პირი აირჩიეს. მიუხედავად იმისა, რომ ავტოკეფალიის მინიჭების შემდეგ ფილარეტმა ახალ ეკლესიას კურთხევა მისცა და თავდაპირველად მას შეუერთდა, მან მალევე აღადგინა კიევის საპატრიარქო (უმე-კს) და სიცოცხლის ბოლომდე — 2026 წლის 20 მარტამდე — სწორედ ამ სტრუქტურაში დარჩა.
დამაბნეველია, რომ OCU (უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია) უკრაინის მთავრობაში ოფიციალურად რეგისტრირებულია როგორც „უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია (უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია)“. თავის მხრივ, UOC (უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია) — რომელიც არ უნდა აგვერიოს OCU / ПЦУ-ში — დღესაც უკრაინის უდიდეს რელიგიურ კონფესიად რჩება.
ეკლესიურმა კრებამ UOC-ის სახელით შემდეგი განცხადება გააკეთა:
„ჩვენი ეკლესიისთვის არსებითად არაფერი შეცვლილა, ვინაიდან განხეთქილების მომხრეები განხეთქილებაში დარჩნენ, ხოლო უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია კვლავაც ქრისტეს ჭეშმარიტ ეკლესიად რჩება უკრაინაში. მსოფლიოში არავინ აყენებს ეჭვქვეშ უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის სასულიერო პირთა ხელდასხმის (ეპისკოპოსად და მღვდლად კურთხევის) კანონიერებას ან ჩვენს ეკლესიაში აღსრულებული საიდუმლოებების მადლმოსილებას, რაც არ ითქმის ახლად ჩამოყალიბებულ სტრუქტურაზე“.
მართლმადიდებელ ჟურნალისტთა კავშირის ამერიკული რედაქცია გააგრძელებს მოვლენების განვითარების გაშუქებას.
