ზუგდიდის ვლაქერნის ღვთისმშობლის ტაძარი
1825–1830 წლებში აგებული ტაძარი და მის გვერდით მდებარე დადიანების სასახლე მსოფლიო მნიშვნელობის ქრისტიანულ რელიქვიებსა და საქართველოს ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს სიწმინდეს აერთიანებს.
ზუგდიდის ვლაქერნის საკათედრო ტაძარი – სიწმინდე, რომელიც საქართველოს მრავალსაუკუნოვან სულიერ მემკვიდრეობას ინახავს.
ზუგდიდის ისტორიულ ცენტრში აღმართული ვლაქერნის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის სახელობის საკათედრო ტაძარი საქართველოს ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სულიერი და კულტურული ძეგლია. იგი არა მხოლოდ გამორჩეული არქიტექტურული ნაგებობაა, არამედ საუკუნეების განმავლობაში სამეგრელოსა და სრულიად საქართველოს სულიერი ცხოვრების მნიშვნელოვანი კერაც.
ტაძარი 1825–1830 წლებში აშენდა. მისი მშენებლობა სამეგრელოს მთავრის, ლევან V დადიანის დროს დაიწყო, ხოლო ფინანსური მხარდაჭერა რუსეთის იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა უზრუნველყო. სწორედ მისი გადაწყვეტილებით დაუბრუნდა სამეგრელოს ვლაქერნის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის სასწაულთმოქმედი ხატი, რომელიც ძვირფასი შემკულობით შეამკო და მის პატივსაცემად ტაძრის აგებაც ბრძანა.
ვლაქერნის ღვთისმშობლის ხატი საუკუნეების განმავლობაში სამეგრელოს მთავარ სიწმინდედ მიიჩნეოდა. საეკლესიო გადმოცემის თანახმად, მასთან ერთად ინახებოდა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის სარტყლის ნაწილიც — ერთ-ერთი უდიდესი ქრისტიანული სიწმინდე, რომელსაც მართლმადიდებლური ტრადიცია კონსტანტინოპოლის არაერთ სასწაულებრივ გადარჩენას უკავშირებს.
ტაძრის გვერდით მდებარეობს დადიანების სასახლე, სადაც დღეს ზუგდიდის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმია განთავსებული. მუზეუმში დაცულია მსოფლიო მნიშვნელობის ქრისტიანული რელიქვიები, მათ შორის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის სამოსელი, წმინდა იოანე ნათლისმცემლისა და წმინდა გიორგის წმინდა ნაწილები, წმინდა მარინეს მკლავი, წმინდა კვირიკეს ხელის მტევანი, ასევე ის ღრუბლის ნაწილი, რომლითაც მაცხოვარს ჯვარზე ძმარი ასვეს. ეს სიწმინდეები საუკუნეების განმავლობაში განსაკუთრებული მზრუნველობითა და თავდადებით იყო დაცული.
მუზეუმის საგანძურს ასევე ამშვენებს ვლაქერნის საკათედრო ტაძრის ოთხი დიდი მოოქროვილი ხატი, რომელთაგან ერთ-ერთი ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის სარტყლის დადების მოვლენას ასახავს და განსაკუთრებული ისტორიული და მხატვრული მნიშვნელობით გამოირჩევა.
დღეს ვლაქერნის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის სახელობის საკათედრო ტაძარი რჩება მართლმადიდებელი მორწმუნეების, მომლოცველებისა და ისტორიის მოყვარულთა ერთ-ერთ უმთავრეს დანიშნულების ადგილად. ეს არის სივრცე, სადაც ქართული სულიერი ტრადიცია, ისტორია და ეროვნული მემკვიდრეობა ერთმანეთს ერწყმის და მომავალ თაობებს მრავალსაუკუნოვან ქრისტიანულ საგანძურს აცნობს.
