ბერძენი მამა პეტრე ჰირსი: „ეკუმენიზმი - ბოლო ჟამის ცდუნება“

ბერძენი მამა პეტრე ჰირსი გადაცემაში En Alethea. ფოტო: მჟკ

კვირას, 11 ოქტომბერს, მეშვიდე საეკლესიო კრების წმინდა მამების ხსენების დღეს, მამა პიტერ ჰირსი, ამერიკელი თეოლოგი, თესალონიკის არისტოტელეს უნივერსიტეტის თეოლოგიის დოქტორი, ეკლესიოლოგიის შესახებ მრავალი წიგნის ავტორი და არიზონელი უხუცესი ეფრემის სულიერი შვილი, მართლმადიდებელ ჟურნალისტთა კავშირის ბერძნული რედაქციის გადაცემა „En Alethea“-ს („ჭეშმარიტებაში“) სტუმარი იყო.

გთავაზობთ ინტერვიუს ნაწყვეტს.

სანამ თქვენს მიმართვაზე გადავიდოდეთ, ცოტა რამ გვიამბეთ თქვენი განათლების შესახებ. სად მიიღეთ განათლება?

ჯერ ამერიკაში, ისტორია. როდესაც აქ ჩამოვედი, თეოლოგიის ხარისხი მივიღე, შემდეგ კი, პროფესორ დიმიტრი ცელენგიდისის ხელმძღვანელობით, დოგმატიკაზე მაგისტრის და სადოქტორო დისერტაციები დავწერე. თემა იყო ვატიკანის მეორე კრების ეკლესიოლოგია - ნაშრომი გამოქვეყნებულია როგორც ბერძნულ, ასევე ინგლისურ ენებზე.

ეკლესიაში თქვენი პირველივე წუთიდან, მოქცეულის წინაშე ეკლესიოლოგიის საკითხი - მოგწონთ ეს თუ არა - დგას. თქვენ არა მხოლოდ ფიქრობთ ამ საკითხებზე; თქვენ ცხოვრობთ მათზე: როგორ ხართ მიღებული - ნათლობით თუ მირონცხებით, რის საფუძველზე, რას ნიშნავს ეს. ამ კითხვით ვცხოვრობ მას შემდეგ, რაც მართლმადიდებელი გავხდი, დავწერე ჩემი დისერტაცია და მას შემდეგ ამ თემაზე მრავალი წიგნი გამოვაქვეყნეთ და დავწერეთ. რადგან ყველაფერი მის გარშემო ტრიალებს: ქრისტეს ვინაობა, ეკლესია, ხსნა.

როდის დაბრუნდით სახლში და თქვით: „ეს სხვა სამყაროა“?

დიახ, განსხვავებას მაშინვე ხვდებით. სული ხვდება, რადგან სულიწმინდა ჩუმად საუბრობს თქვენში. ეს არ არის ანალიზის ან კრიტიკის საკითხი. გული პოულობს სიმშვიდეს და გსურთ ახლოს იყოთ და არასდროს წახვიდეთ. არის სითბო - სულიწმინდის სითბო - და არ გსურთ მისი დატოვება.

იყო ვინმე, ვინც დაგეხმარათ პირველ ნაბიჯებში, დარჩენაში იმაში, რაც ჭეშმარიტად გჯეროდათ?

დიახ, რამდენიმე. ვეძებდი, ერთ ადგილას არ ვჩერდებოდი, სხვადასხვა ადგილას ვმოგზაურობდი და ორი თუ სამი ადამიანი ძალიან დამეხმარა. ერთი ძველი იერომონაზონი, მამა სერგი , რომელთანაც ერთი წელი გავატარე. ის სწავლობდა მამა გიორგი ფლოროვსკისთან, მთავარეპისკოპოსთან ვასილისთან (კრივოშეინი), იცნობდა რუსული ეკლესიის დიდ მოღვაწეს, უხუცეს სოფრონის და ბევრი საოცარი რამ გადმომცა.

შემდეგ გამოვიდა მამა სერაფიმე როუზის ცხოვრება, ათას გვერდიანი. მან ყველაფერი შეცვალა. ამის შემდეგ ყველაფერი კრისტალურად ნათელი გახდა: მინდოდა ბერი გავმხდარიყავი. 1996 წელს წმინდა მთაზე წავედი და იქ მოვინათლე.

რა აღმოაჩინა პეტრემ მართლმადიდებლობაში ისეთი, რაც მის წინა რწმენას აკლდა?

სიცოცხლე და ჭეშმარიტება. თუ არ გიცხოვრიათ ეკლესიის გარეთ, ჰეტეროდოქსებს შორის, ამას ვერ გაიგებთ - ეს გამოცდილების საკითხია. ჰეტეროდოქსური ქრისტიანობა რელიგიაა და არა გამოცხადება. მას აკლია სულიწმინდა, არ არის მადლი საიდუმლოებებში და არ არის განსჯის კონცეფცია. სწორედ ეს განასხვავებს მართლმადიდებლობას ყველა დანარჩენისგან: განსჯის უნარი.

როგორ ფიქრობთ, საბერძნეთსა და შეერთებულ შტატებში მართლმადიდებელ ქრისტიანებს ესმით წმინდა მამებისა და მსოფლიო კრებების თეოლოგიის? ჩვენ - და განსაკუთრებით მე - ვიცით, რომელი გზა უნდა ავირჩიოთ, რა ტემპით და რამდენ ხანს? და მოგვიყევით მეტი ამერიკის შესახებ.

თუ სულიერად ვიშრომებთ და ვეცდებით, ვიყოთ ჩვენი სულიერი მამის მორჩილნი, თუ კარგი განწყობა გვექნება და ვეცდებით ვიბრძოლოთ, დავინახოთ საკუთარი თავი, მივიღოთ თვითშემეცნება - მაშინ გვექნება შესაძლებლობა, ავითვისოთ წმინდა მამების, მსოფლიო კრებების და მთელი ტრადიცია. თუ ეს ასე არ არის, კარი იკეტება, წიგნები იხურება. ჩვენ ვერც გავიგებთ და არც განვიცდით. პირველი არის საკუთარი ნების უარყოფა, მორჩილება და თავმდაბლობა. შემდეგ კი, ნელ-ნელა, ვიწყებთ სულიწმიდის ზიარებას და შემდეგ ვხვდებით, რას წერენ წმინდა მამები და რა სურთ მათ.

ეს პირადი კვლევის სფეროა თუ სამწყსო საქმიანობასაც ეხება - თქვენ, მღვდლებს?

რა თქმა უნდა, სულიერმა მამამ, მღვდელმა, უნდა უხელმძღვანელოს. ის სულიერი წინამძღოლია: მან უნდა გააცნოს ადამიანებს ქრისტეს საიდუმლოებები, ეკლესიის ცხოვრება. ეს მისი საქმეა.

ერთი, წმინდა, კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესია იდენტურია მართლმადიდებლური ეკლესიისა?

რა თქმა უნდა, ის ერთია. ქრისტე ერთია, „ერთი უფალი, ერთი რწმენა, ერთი ნათლობა“. სხვა არ არსებობს. არ არსებობს ორი ეკლესია და არც არასდროს იქნება.

გულახდილად ვიტყვი: ეს რწმენის საკითხია. ჩვენ ვამბობთ: „მე მწამს ეკლესიის“ და ამას დღეში სამჯერ ვაღიარებთ - ლიტურგიასა და პანაშვიდზე. ყოველდღე ქრისტიანი აცხადებს: „მე მწამს ერთი ღმერთის... ერთი წმინდა... ეკლესიის“. ჩვენ არ ვამბობთ, რომ ეკლესია „არსებობს“ - ჩვენ გვწამს ეკლესიის, რადგან ის ღვთაებრივ-ადამიანური სხეულია. შეიძლება ქრისტე გაიყოს, ნაწილებად დაიშალოს? არა.

რა არის ეკუმენიზმის მთავარი საფრთხე მართლმადიდებლობისთვის?

მე ამას არ ვამბობ - წმინდანები ამბობენ, რომ ეკუმენიზმი ბოლო ჟამის ცდუნებაა.

ნუ მიმეორებთ წმინდანთა ისტორიებს. მე თქვენი აზრი მაინტერესებს.

ჩემი აზრი უსარგებლოა და არ გეტყვით, „როგორ მესმის“. მნიშვნელოვანია, რას ამბობენ წმინდანები. მაგრამ აი, რა არსებობს. არსებობს ეკუმენური მოძრაობა - მე დავწერე წიგნი ამის შესახებ და ის ასევე ხელმისაწვდომია ბერძნულ ენაზე: „თანამედროვე ეკუმენიზმის მისიონერული საწყისები“, პატარა წიგნი.

ეს მოძრაობა პროტესტანტებს შორის მისიონერულ თემში დაახლოებით 1880 წელს წარმოიშვა: პროტესტანტებს ერთმანეთთან გაერთიანება სჭირდებოდათ. მიზანი არასდროს იყო ერთ წმინდა კათოლიკურ და სამოციქულო ეკლესიაში დაბრუნება. ყველაფერი ყოველთვის პრაქტიკული მიზნებისთვის იყო - მისიის წარმატებისთვის. ასე იყო და დღემდე არ შეცვლილა. არსებითად, ეს პროტესტანტების სეკულარული გათვლები, იდეები და სურვილებია. და ჩვენ ამ მოძრაობაში შევედით, ამ ჩარჩოებში და ჯერ კიდევ არაფერი შეგვიცვლია. ვფიქრობთ, რომ რაღაცას მივაღწიეთ, მაგრამ პრაქტიკაში ვერ ვხედავ რაიმე გაუმჯობესებას.

შემდეგ, 1965 წელს, პაპისტები შემოვიდნენ და მეორე ვატიკანის კრების ეკლესიოლოგიამ განსაზღვრა ყველა შემდგომი წელი. ბევრ მართლმადიდებელ ქრისტიანზე გავლენას ახდენს მეორე ვატიკანის კრების თეოლოგია, რომელიც არსებითად წარმოადგენს ეკლესიის ახალ გაგებას. ანუ, ეკუმენიზმი არის როგორც მოძრაობა, ასევე ეკლესიის სპეციფიკური გაგება. ხოლო იმის თვალსაზრისით, თუ რა არის ეკლესია, ეკუმენიზმი არის ერესი. რადგან ის საუბრობს გაყოფილ ეკლესიაზე, ეკლესიაზე, რომლის შიგნითაც არის ერესი, ეკლესიაზე, რომელიც შეიძლება შედგებოდეს ფრაგმენტებისგან. ეს იდეები საიდუმლოებების დონესაც კი აღწევს: ისინი საუბრობენ ეკლესიის გარეთ საიდუმლოებებზე. მაგრამ საიდუმლოებები არ შეიძლება არსებობდეს ეკლესიის გარეთ. ყველა საიდუმლო და ეკლესიის საიდუმლო ერთია; მათი განცალკევება შეუძლებელია.

ასე რომ, ეს თეორიები, ეკლესიის ეს დომინანტური იდეა, უკანასკნელი დროის უდიდესი ცდუნებაა. რადგან ისინი ქრისტეს ღვთაებრივ-ადამიანურ პიროვნებაზე თავდასხმას წარმოადგენენ და სწორედ ეს არის ქრისტიანების ცდუნება უკანასკნელ დროში: ისინი დაკარგავენ რწმენას ეკლესიოლოგიურ დონეზე. ისინი აღარ დაიჯერებენ, რომ ეკლესია არსებობს სამყაროში - ისინი დაიჯერებენ, რომ ის ნაწილებად დაიშალა, როგორც ამას ბევრი აკეთებს. და თუ ეკლესია არ იქნება, ხსნა არ იქნება. ეს ნიშნავს, რომ ქრისტე არ არის „იგივე გუშინ და დღეს და უკუნისამდე“ და ჩვენ უნდა „ავაშენოთ“ ახალი ეკლესია. ეს არის მიზანი.

ფიქრობთ, რომ საბოლოოდ ამას მიაღწევენ?

მე ვფიქრობ, რომ ეკლესიის მიღმაც, ხალხი მალე მიიღებს ე.წ. პერენიალიზმის თეორიებს. ეს არის იდეა, რომელსაც წლების განმავლობაში ვისმენდით პაპ ფრანცისკესგან და სხვებისგან: რომ რელიგია ხსნის, რომ ყველა რელიგია არის გზა, რომელიც ქრისტესა და ხსნისკენ მიდის. ამის ფესვები 100-150 წლით თარიღდება - მაგალითად, ფრიტიოფ შუონთან, რენე გენონთან და სხვებთან, რომლებიც თვლიდნენ, რომ რელიგიები გარეგნულად განცალკევებულია, მაგრამ შინაგანად გაერთიანებულია, რომ ყველა რელიგია ერთი და იგივე ღმერთის გამოცხადებაა სხვადასხვა გზით.

სწორედ ამას მიგვიყვანს ეკუმენიზმი და ეს იქნება „მომავლის რელიგია“, რომელზეც მამა სერაფიმე როუზმა ისაუბრა - ანტიქრისტეს რელიგია.

წაიკითხეთ ასევე