კიევის სინაგოგაში თქვეს, რომ შეპტიცკი თითქოს ვერ იტანდა ნაციზმს

ასმანის გამოსვლა. ფოტო: Фейсбук Асмана

2025 წლის 29 ივლისს, კიევის სინაგოგაში უბკე-ის მიტროპოლიტ ანდრეი შეპტიცკის დაბადებიდან 160 წლისთავისადმი მიძღვნილი ღონისძიება გამართეს, ამის შესახებ უკრაინის მთავარმა რაბინმა მოშე ასმანმა Facebook-ზე განაცხადა.

შეხვედრას უბკე-ის წარმომადგენლები, დიპლომატები, მეცნიერები და ცნობილი საზოგადო მოღვაწეები ესწრებოდნენ. როგორც ასმანმა თქვა, „ყველა, ვინც აცნობიერებს მიტროპოლიტ შეპტიცკის ფიგურის მნიშვნელობას, განსაკუთრებით ჩვენს ბნელ დროში“.

ღონისძიების მონაწილეებმა „სიტყვებითა და მოგონებებით პატივი მიაგეს მის ხსოვნას“ და „სინაგოგასთან ახლოს მის პატივსაცემად დარგულ წაბლის ხეზე საზეიმოდ გახსნეს მემორიალური დაფა“. რაბინის თქმით, შეპტიცკი „მთელი გულით სძულდა ნაციზმი და მშვენივრად ესმოდა, თუ რამდე შეიძლება მიიყვანოს ამ იდეოლოგიამ კაცობრიობა“. ამავდროულად, არსებობს დოკუმენტები, რომლებშიც შეპტიცკი ყველანაირად მიესალმა ნაცისტურ ოკუპაციას. კერძოდ, ჰიტლერისადმი მიწერილ წერილში შეპტიცკიმ 1941 წელს დაწერა: „როგორც უბკე-ის ხელმძღვანელი, თქვენს აღმატებულებას ვუგზავნი ჩემს გულწრფელ მილოცვებს უკრაინის დედაქალაქის, დნეპრზე ოქროსფერ-გუმბათოვანი ქალაქის - კიევის აღების შესახებ!.. ჩვენ თქვენში ვხედავთ შეუდარებელი და დიდებული გერმანული არმიის უძლეველ მეთაურს. ბოლშევიზმის განადგურებისა და აღმოფხვრის საქმე, რომელიც თქვენ, დიდი გერმანული რაიხის ფიურერმა, დაისახეთ ამ კამპანიის მიზნად, უზრუნველყოფს მთელი ქრისტიანული სამყაროს მადლიერებას თქვენი აღმატებულების მიმართ. უბკე-მ იცის თქვენი ხელმძღვანელობით გერმანელი ხალხის ძლევამოსილი მოძრაობის ნამდვილი მნიშვნელობა... მე ვლოცულობ ღმერთს გამარჯვების კურთხევისთვის, რაც გახდება თქვენი აღმატებულების, გერმანული არმიისა და გერმანელი ხალხისთვის ხანგრძლივი მშვიდობის გარანტი“. სამწყსოსადმი მიმართვაში შეპტიცკიმ დაწერა: „მტრისგან განთავისუფლებისთვის სიხარულითა და მადლიერებით ვესალმებით გამარჯვებულ გერმანულ არმიას, რომელმაც უკვე თითქმის მთელი რეგიონი დაიპყრო. ამ მნიშვნელოვან ისტორიულ მომენტში, მოგიწოდებთ თქვენ, მამებო და ძმებო... ამ მოწოდების მიღების შემდეგ მომდევნო კვირას მადლიერების წირვა აღასრულოთ და სიმღერის „გადიდებთ შენ, ღმერთო“, შემდეგ გერმანულ არმიასა და უკრაინელ ხალხს მრავალი წელი ვუსურვოთ“. შეგახსენებ, რომ 2020 წელს, ისრაელის ჰოლოკოსტისა და გმირობის მემორიალური ინსტიტუტის, იად ვაშემის, საბჭოს თავმჯდომარემ, ავნერ შალევმა, მოშე აზმანის მოწოდებაზე ოფიციალური წერილით საპასუხოდ განაცხადა, რომ შეპტიცკიმ „მიიღო გერმანელი ოკუპანტები 1941 წელს და უკრაინელები წაახალისა მათთან შეერთებისკენ“.