ივერიის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ხატის დღესასწაული მართლმადიდებელ ეკლესიაში
მორწმუნეები ბრწყინვალე შვიდეულის სამშაბათს „პორტაიტისას“ – კარიბჭის მცველის ხსენებას აღნიშნავენ.
2026 წლის 14 აპრილს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესია ივერიის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის სასწაულთმოქმედი ხატის დღესასწაულს აღნიშნავს. ეს დღე ბრწყინვალე შვიდეულის სამშაბათს აღინიშნება და განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ატარებს როგორც მთელს მართლმადიდებელ სამყაროში, ისე განსაკუთრებით ქართველ მორწმუნეთათვის.
ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ისტორია მეცხრე საუკუნიდან იწყება, ხატმებრძოლეობის მძიმე პერიოდიდან. გადმოცემის თანახმად, ქალაქ ნიკეაში მცხოვრებ ერთ ქვრივ ქალს ღვთისმშობლის სასწაულთმოქმედი ხატი ჰქონდა. როდესაც იმპერატორ თეოფილეს ბრძანებით ხატების დევნა დაიწყო, ჯარისკაცებმა მისი განადგურება სცადეს. ერთ-ერთმა მათგანმა ხატს მახვილი ჩაარტყა, საიდანაც სისხლი გადმოვიდა, რაც სასწაულად იქცა. მოგვიანებით, ხატის გადასარჩენად, ქალმა იგი ზღვაში შეუშვა, სადაც ხატი ტალღებზე აღმართული დასავლეთისკენ გაცურა.
წლების შემდეგ, ღვთის განგებით, ხატი ათონის მთასთან მიაცურა. ივერთა მონასტრის ბერებმა ზღვაზე ნათლის სვეტი იხილეს, რომელიც ხატს ადგა. ღვთისმშობლის გამოცხადებით, ქართველი ბერი გაბრიელი ზღვაში შევიდა, ტალღებზე როგორც ხმელეთზე ისე გაიარა და ხატი ნაპირზე გამოაბრძანა. სწორედ აქედან ეწოდა ხატს „პორტაიტისა“ – კარიბჭის მცველი, რადგან იგი მოგვიანებით მონასტრის კარიბჭეზე განთავსდა და სავანის მფარველად იქცა.
დღეს ივერიის ღვთისმშობლის ხატი ათონის მთაზე, ივერთა მონასტერში ინახება, ხოლო მისი ასლები საქართველოს სხვადასხვა ტაძარშია დაბრძანებული. განსაკუთრებული პატივით სარგებლობს სიონის საპატრიარქო ტაძარში დაცული ხატი, რომელიც 1989 წელს ათონიდან ჩამოაბრძანეს, ასევე ბოდბისა და მცხეთის სამთავროს მონასტრებში არსებული სასწაულთმოქმედი ასლები.
დღესასწაულთან დაკავშირებით ტაძრებში სადღესასწაულო ღვთისმსახურებები აღევლინება, ხოლო ათონის მთაზე ტრადიციულად იმართება ლიტანია ზღვის სანაპიროზე, იმ ადგილას, სადაც წმიდა ბერმა გაბრიელმა ხატი გამოაბრძანა.
მართლმადიდებელ ჟურნალისტთა კავშირმა დაწერა, მახათას მთაზე ივერიის ღვთისმშობლის ხატის დღესასწაულზე მიტროპოლიტი შიო სადღესასწაულო წირვას აღავლენს.
