ქრისტიანული ტაძარი უფლისციხის კლდეებში
უძველესი წარმართული ტაძრის ადგილზე აღმართული IX-X საუკუნეების უნიკალური საეკლესიო ნაგებობა საქართველოს სულიერი და კულტურული მემკვიდრეობის გამორჩეული ნაწილია.
შიდა ქართლში, უძველესი კლდეში ნაკვეთი ქალაქის — უფლისციხის შუაგულში, ამაღლებულ კლდოვან მასივზე აღმართულია უფლისწულის ეკლესია, რომელიც ქართული შუა საუკუნეების საეკლესიო არქიტექტურის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ძეგლად მიიჩნევა.
ტაძარი IX-X საუკუნეებით თარიღდება და განსაკუთრებულ ყურადღებას იქცევს იმ გარემოებით, რომ იგი ძველი წარმართული ტაძრის ადგილზეა აგებული. ისტორიული და არქეოლოგიური მასალები ადასტურებს, რომ ეკლესიის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ანტიკური ნაგებობების კვალი, კლდეში ნაკვეთი ელემენტები და უძველესი შესასვლელების ფრაგმენტები, რაც ამ ადგილის მრავალსაუკუნოვან ისტორიაზე მიუთითებს.
უფლისწულის ეკლესია სამეკლესიანი ბაზილიკაა და აგურით არის ნაგები. საუკუნეების განმავლობაში ტაძარს არაერთი გადაკეთება და განახლება ჩაუტარდა. არქეოლოგიური კვლევების შედეგად აღმოჩენილი ორნამენტული ქვები, მწვანე ქვის კანკელის ფრაგმენტები და სხვა არქიტექტურული დეტალები მოწმობს, რომ აქ ქრისტიანული კულტურა და სულიერი ცხოვრება ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში ვითარდებოდა.
ტაძრის შიდა სივრცე გამოირჩევა ღრმა თაღებითა და ნიშებით, რომლებიც ინტერიერს განსაკუთრებულ მასშტაბურობასა და სიღრმეს ანიჭებს. ნალისებრი აფსიდი, ვიწრო და მაღალი სარკმლები, აგრეთვე კლდეში ნაკვეთი ცოკოლები, შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების საუკეთესო ტრადიციებს ასახავს.
XVIII საუკუნეში ტაძრის სამხრეთ შესასვლელის თავზე მცირე გუმბათიანი სამრეკლო აიგო, ხოლო ეკლესიას სამი მხრიდან მინაშენები დაემატა. მიუხედავად მრავალსაუკუნოვანი ცვლილებებისა, ნაგებობა დღემდე ინარჩუნებს თავის ისტორიულ იერსახეს და უნიკალურ ხასიათს.
განსაკუთრებული ყურადღების ღირსია აღმოსავლეთ ფასადი, სადაც აგურის ჯვარი, დაკბილული ლავგარდანი და ფირუზისფრად მოჭიქული კრამიტის ფრაგმენტები ტაძრის მხატვრულ ღირებულებას კიდევ უფრო ზრდის.
უფლისწულის ეკლესია დღეს არა მხოლოდ მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ძეგლია, არამედ საქართველოს სულიერი და კულტურული მემკვიდრეობის ცოცხალი მოწმობა. ეს არის ადგილი, სადაც ერთმანეთთან იკვეთება წარმართული წარსული და ქრისტიანული ეპოქა, ხოლო უფლისციხის კლდეებში აღმართული ტაძარი დღემდე ჩუმად და ღირსეულად გვიყვება საუკუნეების ისტორიას.
