ორი გარდაცვალება

პატრიარქი ილია და ფილარეტი კიევის მიტროპოლიტობის დროს. ფოტო: ღია წყაროები

ერთ კვირაში გარდაიცვალა ორი თითქმის ერთი ასაკის მამაკაცი: საქართველოს პატრიარქი ილია მეორე და უკრაინის საპატიო პატრიარქი ფილარეტ დენისენკო. ორივე ათწლეულების განმავლობაში ეპისკოპოსად მსახურობდა და თავისი ხალხის - ქართველისა და უკრაინელის - სულიერ ცხოვრებას ქმნიდა. მაგრამ რამდენად განსხვავებულად აკეთებდნენ ამას.

49-წლიანი მმართველობის განმავლობაში პატრიარქმა ილიამ პრაქტიკულად აღადგინა ქართული ეკლესია, გააერთიანა ქართველები ერთ ოჯახში და ათიათასობით ბავშვის ნათლია გახდა. დღეს მას არა მხოლოდ საქართველო, არამედ მთელი მსოფლიო გლოვობს. და ეს გაზვიადება არ არის - პატრიარქი ილია მთელი მართლმადიდებლობის უდავო ავტორიტეტი იყო.

ფილარეტ დენისენკო შეუმჩნევლად გარდაიცვალა. უკრაინა გლოვის დღეს არ გამოაცხადებს და მის პატივსაცემად მგლოვიარეთა რიგები არ შეიქმნება. ქვეყნის ხელმძღვანელობა რამდენიმე სტანდარტულ სამძიმრის წერილს გაავრცელებს და ერთ კვირაში უმე-კს-ს მეთაური დავიწყებას მიეცემა.

მაგრამ რატომ ხდება ასე? შეეძლო თუ არა ფილარეტს იგივე სიყვარული და პატივისცემა დაემსახურებინა, რაც პატრიარქ ილიას? რა თქმა უნდა, შეეძლო. 1970-იან და 1980-იან წლებში ის და საქართველოს პატრიარქი მსგავს სიტუაციაში აღმოჩნდნენ. მაგრამ გარკვეულ მომენტში მათ განსხვავებული გზები აირჩიეს. ილია მეორემ ყველაფერი გააკეთა ერის გასაერთიანებლად, ფილარეტმა კი ყველაფერი გააკეთა მის გასაყოფად. ის გახდა უკრაინის მართლმადიდებლობაში არსებული განხეთქილებისა და მტრობის სახე, რომელიც დღემდე გრძელდება.

მთელი ცხოვრების განმავლობაში მისი ერთადერთი მისწრაფება ძალაუფლება იყო. პირველი ყოფილიყო, მმართველი ყოფილიყო, პატრიარქი ყოფილიყო. როდესაც პოროშენკომ და ეპიფანემ მოატყუეს, რომ მეუ-ს „მმართველი“ გახდებოდა, მან აღადგინა თავისი უმე-კს( უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია - კიევის საპატრიარქი.

მან ეპიფანეს უამრავი ჭუჭყი მისცხო. არ აქვს მნიშვნელობა დაიმსახურა მან ეს თუ არა. ყველას ახსოვს მისი უგუნური „ჯერ კიდევ გასარკვევია, ვინ მოკვდება პირველი“. ახლა ეს ცხადია. ფილარეტი პირველი გარდაიცვალა.

ჩვენ ვიცით, რომ ყველაფრის მიუხედავად, უკრაინის მართლმადიდებლურ ეკლესიაში ბევრი ლოცულობდა ფილარეტისთვის სიკვდილამდე მონანიებისთვის. მათ შეებრალათ და ქრისტიანული სიკვდილი სურდათ. სამწუხაროდ, მან ვერ შეძლო მონანიება.

ასე რომ, ჩვენს წინაშე ორი სიცოცხლე და ორი სიკვდილია: ერთი მართალი და ერთი შორს სიმართლისგან... უფალი გვიჩვენებს მათ, თითქოს ხელისგულებზე. და ეს ძალიან ნათელი გაკვეთილია ყველა ქრისტიანისთვის.

მოსემ, აღთქმულ მიწაზე შესვლამდე ხალხს მიმართა და თქვა: „მოწმედ მოვუხმობ დღეს ცასა და მიწას, რომ: სიცოცხლე და სიკვდილი, კურთხევა და წყევლა დაგიდე წინ. ამოირჩიე სიცოცხლე, რათა იცოცხლოთ შენ და შენმა შთამომავლობამ.“

და ეს არ არის მოსე, არამედ ღმერთი, რომელიც თითოეულ ჩვენგანს ელაპარაკება: აირჩიეთ სიცოცხლე სიკვდილზე მეტად.