მსოფლიოში პირველი კომპიუტერი, რომელიც ადამიანის ნეირონებზეა დაფუძნებული, გაყიდვაში გამოვიდა

კომპიუტერი, რომელიც დაფუძნებულია ადამიანის ნეირონებისა და ჩიპის სიმბიოზზე. ფოტო: gizmodo

ავსტრალიურმა ბიოტექნოლოგიურმა კომპანია Cortical Labs-მა წარმოადგინა CL1, მსოფლიოში პირველი კომერციული ბიოლოგიური კომპიუტერი, რომელიც ადამიანის ნეირონებს სილიკონის ჩიპებთან აერთიანებს. ფეხსაცმლის ყუთის ზომის მოწყობილობა, რომელიც ოფიციალურად 2025 წლის 2 მარტს გამოვიდა, წინასწარი შეკვეთისთვის ხელმისაწვდომია დაახლოებით 35 000 აშშ დოლარის ფასად, ხოლო მასობრივი მიწოდება მიმდინარე წლის ივნისში დაიწყება.

Cortical Labs-ის მთავარი სამეცნიერო ხელმძღვანელი, ბრეტ კაგანი ამბობს, რომ CL1 იკვებება ლაბორატორიაში გაზრდილი ნეირონებით, რომლებიც ბრტყელ ელექტროდების მასივზეა განთავსებული. ლაბორატორიაში დამზადებული ტვინის ნაწილი 59 ელექტროდს უკავშირდება, რომლებიც სტაბილურ ნეირონულ ქსელს ქმნიან. ეს ყველაფერი დაკავშირებულია „სიცოცხლის მხარდაჭერის ბლოკთან“ და საკუთრების პროგრამულ სისტემასთან.

სისტემა მოიცავს უჯრედის სასიცოცხლო აქტივობის მხარდამჭერ სისტემას ნარჩენების პროდუქტების ფილტრაციით, ტემპერატურის კონტროლით, გაზის შერევით და ცირკულაციის ტუმბოებით. კომპიუტერი დაახლოებით ექვსი თვის განმავლობაში იმუშავებს, სანამ ნეირონები ცოცხლები არიან.

თუმცა, ასეთი ტექნოლოგიის გაჩენამ მეცნიერებს შორის სერიოზული ეთიკური დებატები გამოიწვია. მიუხედავად იმისა, რომ CL1 სისტემა ადამიანის ტვინზე გაცილებით მარტივია, მან გამოიწვია დებატები ცნობიერების ბუნებისა და მომავალი ბიოლოგიური ინტელექტუალური სისტემების ტანჯვის განცდის პოტენციის შესახებ.

ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ მიუხედავად იმისა, რომ CL1-ში არსებული ნეირონები ლაბორატორიაშია გაზრდილი და არაცნობიერია, მათი გამოყენება გამოთვლით ტექნოლოგიებში ეთიკურ შეშფოთებას იწვევს. ამავდროულად, ტექნოლოგიის შემქმნელები ირწმუნებიან, რომ ამ სისტემების გამოყენება მკაცრ რეგულაციებსა და სტანდარტებს ექვემდებარება.

ტექნოლოგია ტრადიციულ ხელოვნურ ინტელექტთან შედარებით ენერგოეფექტურობის მნიშვნელოვან სარგებელს გვპირდება. მიუხედავად იმისა, რომ სილიკონზე დაფუძნებულ სერვერს შეუძლია რამდენიმე მეგავატი ენერგიის მოხმარება, ერთი CL1 თარო მხოლოდ 850-დან 1000 ვატამდე მოიხმარს.

ამ სფეროს განვითარებასთან ერთად, მეცნიერები მოუწოდებენ ხელოვნური ნეირონული სისტემების შექმნისა და გამოყენების მკაფიო მარეგულირებელი და ეთიკური ჩარჩოების შემუშავებისკენ, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ისინი უფრო რთულები ხდებიან და ადამიანის ტვინის უფრო რთული ფუნქციების რეპლიკაციას უახლოვდებიან.

მჟკ-მა დაწერა, რომ ილონ მასკმა შექმნა ნეიროჩიპი, რომლის დახმარებითაც უსინათლოები მხედველობას დაიწყებენ.