პროპაგანდისტული ტური: ტრამპის მრჩეველი და რელიგიური თავისუფლების მირაჟი უკრაინაში

ტრამპის სულიერი მრჩეველი უკრაინაში მანიპულაციის ობიექტი შეიძლება გამხდარიყო. ფოტო: СПЖ

„მჟკ“-ის ამერიკელი ავტორი ბენ დიქსონი აანალიზებს პასტორ მარკ ბერნსის ვიზიტს უკრაინაში, რომელსაც უკრაინის მთავარი რაბინი მოშე აზმანი დონალდ ტრამპის „პირად სულიერ მრჩეველს“ უწოდებს.

პასტორი მარკ ბერნსი აცხადებს, რომ უკრაინაში ორგანიზებულ ტურნემდე მას ტვინი გამოურეცხეს. ბერნსი ადრე უკრაინის დაფინანსების გაგრძელების წინააღმდეგი იყო, რადგან ამას „ამერიკა პირველ რიგში“ პროგრამის საწინააღმდეგოდ მიიჩნევდა. დღეს ის ამბობს, რომ ადგილზე ნანახის შემდეგ, გადაიფიქრა. სინამდვილეში, უკრაინის ხელისუფლებამ მას დამახინჯებული სურათი აჩვენა.

უკრაინაში ჩასვლისთანავე ბერნსს რელიგიური ლიდერების წინასწარ შეთანხმებული ჯგუფი დახვდა, რომლებმაც მას ის, რასაც ვიცე-პრეზიდენტი ჯ.დ. ვენსი „პროპაგანდისტულ ტურნეს“ უწოდებდა, მოაწყვეს. აღსანიშნავია, რომ ამ ჯგუფს არ ესწრებოდნენ უკრაინის მართლმადიდებლური ეკლესიის (უმე), ქვეყნის უდიდესი რელიგიური ორგანიზაციის, იერარქები. რატომ? პასუხი მარტივია: ისინი არ იყვნენ მიწვეულნი.

მათი ყოფნა არასასიამოვნო იქნებოდა უკრაინის ხელისუფლებისთვის, რომელიც ცდილობდა ტრამპის სულიერი მრჩევლის შეცდომაში შეყვანას და დაეჯერებინათ მისთვის, რომ უკრაინა პატივს სცემს რელიგიურ თავისუფლებას და სინდისის თავისუფლებას.

მაგრამ უკრაინაში რელიგიური თავისუფლება არ არსებობს.

ქვეყნის უდიდესი რელიგიური ორგანიზაცია რამდენიმე წლის განმავლობაში სისტემატურად იდევნებოდა. ათასობით უმე-ის ეკლესია მიიტაცეს აქტივისტებმა, რომელთაგან ბევრი იმავე რელიგიური ორგანიზაციების წევრი და სასულიერო პირიც კია, რომლებმაც ბატონ ბერნსს ეს ტური შესთავაზეს. ერთ-ერთი ასეთი ორგანიზაციაა ე.წ. უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია (მეუ), პარალელური ეკლესია, რომელიც კონსტანტინოპოლის მიერ 2018 წელს შეიქმნა სხვადასხვა არაკანონიკური სასულიერო პირების გაერთიანებით, რომლებიც ადრე სერიოზული საეკლესიო დარღვევებისთვის იყვნენ განკვეთილნი ეკლესიიდან.

ბერნსის უკრაინაში სპეციალურად ორგანიზებულ ტურნეზე დამსწრე რელიგიური ლიდერებიდან თითოეულმა სრულად დაუჭირა მხარი 8371-ე კანონპროექტს, რომელიც უფრო ცნობილია, როგორც უკრაინის ეკლესიის აკრძალვის კანონი. კანონის მიღების შემდეგ, უკრაინაში მორწმუნეების პირობები მხოლოდ გაუარესდა და ეკლესიის მტრები უფრო გაბედულები გახდნენ. კანონის ყველაზე მკაცრი ნაწილები 2025 წლის მაისში ამოქმედდება და აკრძალავს კანონიკური, ათასი წლის ისტორიის მქონე უკრაინის მართლმადიდებლური ეკლესიის არსებობას.

ეს რელიგიური თავისუფლებაა?

12 აპრილს, მეუ-ს აქტივისტებმა კორსუნ-შევჩენკოვსში უმე-ის მრევლის მიერ ჩატარებული ლაზარეს შაბათის წირვა შეაჩერეს. მეუ-მ უკვე აიღო კონტროლი ამ ეკლესიაზე, რის გამოც ისინი იძულებულნი არიან, წირვა-ლოცვა ღია ცის ქვეშ, წვიმასა და მზეში, ერთ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ჩაეტარებინათ. წირვის დროს მეუ-ს აქტივისტები საკურთხეველთან მივიდნენ, სიგარეტი აანთეს და სანთლები ჩააქრეს.

სულ რაღაც ერთი კვირის წინ, სახელმწიფოს მიერ მხარდაჭერილი მეუ-ს მღვდლის, რომან გრიშჩუკის ხელმძღვანელობით, მებრძოლებმა ღამის საათებში თავდასხმა განახორციელეს ვერხნი სტანივცში მდებარე უმე-მს-ის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიაზე. როდესაც ეს რეიდი წარუმატებელი აღმოჩნდა, ისინი პოლიციის მხარდაჭერით დაბრუნდნენ და ლაზარეს შაბათს სამრევლო აიღეს...

რა თქმა უნდა, იგივე ეკლესია (მეუ) წარმოდგენილი იყო პასტორ ბერნსის დანიშნული თანხლებით. მათ უთხრეს, რომ რელიგიური დევნა არ არსებობდა, მაშინ როცა მათი აგენტები ტაძრებზე თავდასხმებს გეგმავდნენ.

ეს რელიგიური თავისუფლებაა?

რაც შეეხება პრესის თავისუფლებას, ამერიკული საზოგადოების ფუნდამენტურ პრინციპს, რომელსაც ჩვენი წინაპრები განუყოფელ, ღვთისგან ბოძებულ უფლებად აღწერდნენ?

სამწუხაროდ, უკრაინაში პრესის თავისუფლება არ არსებობს.

ჟურნალისტებს რეგულარულად აპატიმრებენ რელიგიური დევნის შესახებ სიმართლის გაშუქებისთვის. მე თვითონ სიამოვნებით წავიდოდი უკრაინაში, რათა ჩემს ძმებთან და დებთან ერთად მშვიდობისთვის ვილოცო და მცირედით მაინც ნუგეში შევთავაზო მათი უზარმაზარი და გაუგებარი დანაკარგის გამო. თუმცა, ალბათ, გონსალო ლირას დავემსგავსებოდი, უკრაინაში რომ წავსულიყავი, თუნდაც მხოლოდ იმ წმინდა ადგილების მომლოცველად, რომელთა ნახვაზეც სიცოცხლეში ვოცნებობ.

მათთვის, ვისაც დაავიწყდა – რადგან ჩვენი მედია მისი გარდაცვალების დაფარვაში თანამონაწილეობდა – გონსალო ლირა იყო რომანისტი, კინორეჟისორი, ჟურნალისტი და ინტერნეტ ბლოგერი. ის უკრაინაში დააკავეს „რუსული პროპაგანდის გავრცელების“ ბრალდებით. ციხეში რამდენიმეთვიანი სამედიცინო უყურადღებობის შემდეგ, ის ხარკოვის უკრაინის ციხეში გარდაიცვალა. უკრაინის ხელისუფლებამ არანაირი ახსნა-განმარტება არ გააკეთა.

ამას ვუწოდებთ „პრესის თავისუფლებას“?

თავისუფალ პრესაზე საუბრისას, ჩვენი ვებსაიტი უკრაინაში უუს-ს მოთხოვნით აიკრძალა. რა თქმა უნდა, ჩვენ ზოგჯერ ვაშუქებთ უკრაინაში მიმდინარე მოვლენებს - ჩვენი სინდისის ნებით, მაგრამ ჩვენი მისიაა გავანათოთ ეკლესიის ცხოვრება ამერიკაში. მიუხედავად ამისა, უკრაინის მთავრობა იმდენად მტრულად არის განწყობილი თავისუფალი პრესის მიმართ, რომ მოქალაქეებს ამერიკულ რელიგიურ რეპორტაჟებზე წვდომაც კი არ აქვს.

სამწუხაროდ, ეს მხოლოდ აისბერგის წვერია. დაე, ვისაც თვალი აქვს, ნახოს!

პასტორი ბერნსი თვლის, რომ ის უკრაინაში წავიდა და მხედველობა დაუბრუნდა. სინამდვილეში, ის უკრაინაში წავიდა და ახლა ფართოდ დახუჭული თვალებით თამაშობს. „სულიწმიდის“ ხსენების მიუხედავად, ის სტანდარტული პროპაგანდისტული ტურით იყო გაოცებული - არაფრით განსხვავდებოდა პოტენციური ინვესტორებისთვის კმაყოფილი თანამშრომლებით დადგმულ ქარხანაში კორპორატიული ვიზიტისგან.

განვმარტავ: ეს ყველაფერი არ იწერება უკრაინაში რუსეთის ქმედებების გასამართლებლად - არავითარ შემთხვევაში. ჩვენ ვნახეთ ვიდეოები, სადაც ასახულია დაბომბილი ეკლესიები (რაზეც მჟკ არაერთხელ წერდა) და რუსი ჯარისკაცების მიერ პატიმრების სიკვდილით დასჯის კადრები. ეს ყველაფერი მოხდა და ჩვენ არ ვაპირებთ მათ მინიმუმამდე დაყვანას - ღმერთმა დამიფაროს! მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ უკრაინა უდანაშაულოა.

და აი, არასასიამოვნო სიმართლე მათთვის, ვინც გამუდმებით რუსეთისკენ იშვერს თითს: ჩვენ (ამერიკელები - რედ.) არ ვაფინანსებთ რუსეთის სამხედრო ძალისხმევას. ჩვენ არ გვაქვს კონტროლი რუსეთის ქმედებებზე. მაგრამ ჩვენ ვაკონტროლებთ უკრაინას, ქვეყანას, რომელსაც მრავალი წლის განმავლობაში ვუჭერდით მხარს ომის დროს.

მსურს, უკრაინა რელიგიური თავისუფლების ციხესიმაგრე იყოს. მინდა, რომ ეს თავისუფალი პრესის თავშესაფარი იყოს. მაგრამ ეს ასე არ არის. და რადგან ეს ნათლად უნდა ითქვას, მე ტრამპის მხარდამჭერი ვარ. 2016 წელს ესკალატორზე ჩამოსვლის დღიდან მას დავუკავშირდი და მე და დედაჩემს წლებია იმედი გვაქვს, რომ გაიქცეოდა. მინდა, რომ მან წარმატებას მიაღწიოს. და მსურს, რომ მისმა სულიერმა მრჩევლებმა კარგი რჩევები მისცენ.

თუ პასტორ ბერნსს ნამდვილად სურს სიმართლის ცოდნა, თუ სურს ემსახუროს თავის ქვეყანას და პრეზიდენტს, ის უნდა შეხვდეს უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის მორწმუნეებს კიევისა და სრულიად უკრაინის მიტროპოლიტ ონოფრეს ხელმძღვანელობით. მან უნდა ესაუბროს ისეთ ღვთისმოსავ ახალგაზრდა მეომრებს, როგორიც ტატიანა ცარუკია. მან უნდა მოითხოვოს შეხვედრა დაპატიმრებულ ჟურნალისტებთან, რომლებიც ეკლესიის დევნის შესახებ აშუქებდნენ.

მხოლოდ ამის შემდეგ დაინახავს ის რეალობას.